Opona twarda

Opona twarda, potocznie twardówka (łac. dura mater) – jedna z opon mózgowo-rdzeniowych. Zbudowana jest z blaszki zewnętrznej (okostnowej) i blaszki wewnętrznej (oponowej lub mózgowej). Blaszki są oddzielone od siebie w miejscu, gdzie znajdują się zatoki żylne opony twardej: w zagłębieniu Meckela, w miejscu siodła tureckiego oraz w miejscach, gdzie leżą woreczki śródchłonkowe, na tylnej powierzchni piramidy kości skroniowej. Na pozostałej powierzchni są z sobą zrośnięte.

Wypustki opony twardejEdytuj

Opona twarda ma cztery wypustki (fałdy) zbudowane ze zdwojenia blaszki wewnętrznej:

Zatoki żylne opony twardej (sinus venosus durae matris)Edytuj

Zatoki żylne są wysłane śródnabłonkiem i wypełnione krwią żylną. Wyróżnia się dwa zespoły zatok:

UnaczynienieEdytuj

Opona twarda mózgowia posiada swoje własne naczynia krwionośne, w przeciwieństwie do opon rdzenia kręgowego. Naczynia układają się w dwie warstwy i te, które przebiegają w warstwie zewnętrznej są silniejsze.

  • Opona twarda dołu przedniego czaszki zaopatrywana jest przez:
    • parzystą tętnicę oponową przednią (arteria meningea anterior)
    • parzystą gałąź czołową tętnicy oponowej środkowej (ramus frontalis arteriae meningeae mediae).
  • Opona twarda dołu środkowego czaszki zaopatrywana jest przez:
    • parzystą tętnicę oponową środkową (arteria meningea media)
    • gałęzie oponowe od tętnicy łzowej (arteria lacrimalis)
    • tętnicę oponową dodatkową (arteria meningea accessoria).
  • Opona twarda dołu tylnego czaszki zaopatrywana jest przez:
    • parzystą tętnicę oponową tylną (arteria meningea posterior)
    • gałąź ciemieniową tętnicy oponowej środkowej (ramus parietalis arteriae meningeae mediae)
    • gałąź oponową tętnicy potylicznej (ramus meningeus arteriae occipitalis)
    • gałąź oponową tętnicy kręgowej (ramus meningeus arteriae vertebralis).

UnerwienieEdytuj

Unerwienie czuciowe pochodzi od gałęzi nerwu trójdzielnego, gałęzi nerwów: błędnego i podjęzykowego oraz od trzech górnych nerwów rdzeniowych szyjnych.

BibliografiaEdytuj

  • Opony mózgowia. W: J. Walocha, T. Iskra, J. Gorczyca, J. Zawiliński, J. Skrzat: Anatomia prawidłowa człowieka. Ośrodkowy układ nerwowy. Pod redakcją Andrzeja Skawiny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003. ISBN 83-233-1756-9.