Otwórz menu główne

Morświn

rodzaj ssaka
Ten artykuł dotyczy rodzaju ssaków. Zobacz też: inne znaczenia słowa morświn.

Morświn[7] (Phocoena) – rodzaj ssaka z rodziny morświnowatych (Phocoenidae).

Morświn
Phocoena[1]
G. Cuvier, 1816[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – morświn zwyczajny (P. phocoena)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
(bez rangi) walenie
(bez rangi) zębowce
Rodzina morświnowate
Rodzaj morświn
Synonimy
Gatunki
  • P. dioptrica
  • P. phocoena
  • P. sinus
  • P. spinipinnis

Morświny mają krótko ścięty pysk. Zęby morświna są dłutowate. W dolnej szczęce znajduje się 21 - 25 par, a w żuchwie 22 - 28. Płetwa grzbietowa osadzona jest bliżej ogona niż u delfinów, oraz jest krótsza. Płetwy piersiowe są krótkie i trójkątne. Ubarwienie tego gatunku, co jest osobliwe wśród waleni, podobne jest do rybiego. Kolory po bokach ciała z czerni grzbietu przechodzą w biel brzucha odcieniami, a nie całymi kolorami. Jak u wielu innych wielorybów, tak i morświn, nie zawiera podskórnego tłuszczu na spłaszczonych płetwach. Przeciwprądowe wymienniki ciepła zapobiegają wychłodzeniu. Wchodząca do płetwy tętnica z ciepłą krwią jest otoczona przez sieć anastomozujących żył, w których krew jest ocieplana przez przewodzenie ciepła z tętnicy. Dzięki temu krew wracająca z płetw, mających temperaturę dużo niższą niż wnętrze ciała, jest prawie tak samo ciepła jak krew tętnicza

WystępowanieEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wszystkich oceanach świata[8].

SystematykaEdytuj

NazewnictwoEdytuj

Nazwa rodzajowa pochodzi od greckiego słowa φώκαινα phocaina – „morświn”[9].

Gatunek typowyEdytuj

Delphinus phocoena Linnaeus, 1758

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[7][8]:

UwagiEdytuj

  1. a b Inny wariant pisowni nazwy Phoceana.
  2. Greckie ακανθα akantha – „kolec, cierń”; δελφίς delphís, δελφίνος delphínos – „delfin”.
  3. Łacińskie australis – „południowy” (auster, austri – „południe”); rodzaj Phocoena G. Cuvier, 1817.

PrzypisyEdytuj

  1. Phocoena, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. G. Cuvier: Le règne animal. T. 1. Paryż: Chez Déterville, 1817, s. 279. (fr.)
  3. J. E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 310, 1821 (ang.). 
  4. J. E. Gray: Spicilegia Zoologica. Cz. 1. Treüttel, Würtz and Co., 1828, s. 2. (ang.)
  5. J. E. Gray: Catalogue of seals and whales in the British Museum. Londyn: The Trustees, 1866, s. 304-305. (ang.)
  6. L. G. Barnes. Evolution, taxonomy and antitropical distribution of the porpoises (Phocoenidae, Mammalia). „Marine Mammal Science”. 1 (2), s. 149-163, 1985. DOI: 10.1111/j.1748-7692.1985.tb00003.x (ang.). 
  7. a b Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 190. ISBN 978-83-88147-15-9.
  8. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Phocoena. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-09-17]
  9. T. S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 532, seria: North American Fauna. (ang.)