Morgause (również Morgase, Margawse, Morchades) ― postać z legend arturiańskich, córka Gorloisa, księcia Kornwalii, i Igerny, siostra Elaine z Garlot i Morgany le Fay,przyrodnia siostra króla Artura, żona króla Lota. W niektórych tekstach ta sama postać nosi imię Anna (Historia Regum Britanniae Geoffreya z Monmouth, Brut Layamona) lub Belisent (Alliterative Morte Arthour, Idylle królewskie Alfreda Tennysona)[1]. Imię "Morgause" może być pochodną "Morchades", wariantu "Orcades", czyli Orkadów, jednego z królestw jej męża Lota[2]. W wielu tekstach jej rolę przejmuje Morgana[1].

Ilustracja przedstawia dwie osoby. Po lewej stronie długowłosy chłopiec w tunice mówi coś, gestykulując. Naprzeciwko niego, po prawej stronie ilustracji, stoi kobieta o długich, czarnych włosach, w koronie na głowie i długiej sukni z peleryną.
Gareth przekonuje matkę, by pozwoliła mu odjechać na dwór Artura. Il. H.S. Campbell, 1902.

Morgause znana jest przede wszystkim z kazirodczego romansu z Arturem, czego owocem były narodziny Mordreda. Przedtem miała z Lotem czterech synów, którymi byli:

W Śmierć Artura Thomasa Malory'ego Morgause ukazana jest jako troskliwa matka, która lęka się o los Garetha podczas jego pierwszej rycerskiej misji[1].

Według różnych romansów miała wielu kochanków. Enfaces Gauvain jako jednego z nich przedstawia nawet Lota, który w tekście tym jest jej paziem[2]. W Le Morte d'Arthur kochankiem Morgause zostaje Lamorak, jeden z najsławniejszych rycerzy Okrągłego Stołu i syn króla Pellinora. Ponieważ Pellinor zabił Lota, a sam zginął z rąk Gawaina i Gaherisa, między dwoma rodami panuje wrogość[3]. Jej ofiarą pada Morgause, gdy Gaheris znajduje ją w łóżku z Lamorakiem i zabija oboje[1].

W tekstach średniowiecznych Morgause przedstawiana jest zwykle neutralnie lub pozytywnie, a nawiązując relację z Arturem, nie wie, ze jest on jej przyrodnim bratem. Natomiast we współczesnych tekstach, w których nieraz zostaje utożsamiona z Morganą, często pełni rolę czarnego charakteru. Nienawidzi Artura, świadomie popełnia kazirodztwo i pragnie wykorzystać Mordreda przeciwko jego ojcu[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Emily Rebekah Huber: Morgause (ang.). [dostęp 2021-07-13].
  2. a b Morgause (ang.). [dostęp 2021-07-13].
  3. Pellinore of the Isles (ang.). [dostęp 2021-07-13].