Otwórz menu główne

Naissaar (szw. Nargö, niem. Nargen) – szósta co do wielkości wyspa Estonii położona w Zatoce Fińskiej około 10 kilometrów na północ od Tallinna. Administracyjnie należy do gminy Viimsi. 30 czerwca 2009 roku zamieszkiwało ją 7 osób.

Naissaar
Ilustracja
Tory kolejki wąskotorowej
Kontynent Europa
Państwo  Estonia
Akwen Morze Bałtyckie
Powierzchnia 18,6 km²
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

7
0,37 os./km²
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Naissaar
Naissaar
Ziemia59°34′N 24°31′E/59,566667 24,516667
Mapa wyspy

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Radzieckie miny na wyspie

Dosłowne tłumaczenie obecnej estońskiej nazwy oznacza kobiecą wyspę. Pod taką nazwą (Terra feminarum) wyspa ta została wspomniana po raz pierwszy w 1075 roku przez niemieckiego kronikarza, Adama z Bremy. Pierwsze wzmianki o stałej ludności pochodzą z 1469 roku. Zamieszkiwali ją wtedy Szwedzi. W późniejszych latach zaczęli napływać Estończycy. Po I wojnie północnej doceniono strategiczne położenie wyspy i zaczęto ją fortyfikować. Najwięcej umocnień pochodzi z początku XX wieku. W tym samym okresie wybudowano na wyspie kolej wąskotorową, która zachowała się do dziś.

Osobny artykuł: Sowiecka Republika Naissaar.

W okresie od 17 grudnia 1917 do 26 lutego 1918 na wyspie istniało niewielkie państewko - Sowiecka Republika Marynarzy i Budowniczych Fortecy Wyspy Naissaar[1][2].

Wyspa w latach 1920-1940 należała do niepodległej Estonii, potem przez krótki okres do ZSRR. W latach 1941-1944 okupowana przez Niemcy. Kiedy w 1944 na Naissaar wkroczyła Armia Czerwona, wszyscy mieszkańcy (wówczas głównie Szwedzi) zostali zmuszeni do jej opuszczenia. Przez kolejne lata na wyspie istniała radziecka baza wojskowa i fabryka min. W 1960 zbudowano na wyspie latarnię morską. Po odzyskaniu niepodległości przez Estonię w 1991 Armia Czerwona opuściła wyspę.

W 1995 na wyspie i okolicznych wodach utworzono rezerwat przyrody. W celu przyciągnięcia turystów odrestaurowano szwedzką osadę i przywrócono do użytku fragment kolei wąskotorowej.

10 sierpnia 2005 w pobliżu rozbił się fiński śmigłowiec z 14 osobami na pokładzie. Nikt nie przeżył.

GeografiaEdytuj

Wyspa prawdopodobnie wynurzyła się podczas litorynowej fazy Bałtyku. W czwartorzędzie została silnie przekształcona przez lodowiec. Świadczą o tym liczne osady glacjalne, w tym żwiry, oraz formy glacjalne jak drumliny. Najwyższym wzniesieniem jest Kunilamägi (27 m n.p.m.). 88% powierzchni wyspy pokrywają lasy.

PrzypisyEdytuj

  1. Czasami również jako Sowiecka Republika Naissaar lub Wolna Wyspa Nargen.
  2. Kazimierz Popławski, Sowiecka Republika Wyspy Naissaar, Przegląd Bałtycki, 20 sierpnia 2016 [dostęp 2018-12-31].

Linki zewnętrzneEdytuj