Otwórz menu główne

Nikodem Dyzma

tytułowy bohater "Kariery Nikodema Dyzmy" Tadeusza Dołęgi-Mostowicza

Nikodem Dyzma – fikcyjna postać literacka. Tytułowy bohater powieści Kariera Nikodema Dyzmy Tadeusza Dołęgi-Mostowicza[1] oraz jej późniejszych ekranizacji.

Nikodem Dyzma
Postać z Kariery Nikodema Dyzmy
Ilustracja
Roman Wilhelmi, odtwórca serialowej roli Dyzmy
Twórca Tadeusz Dołęga-Mostowicz
Grany przez Adolfa Dymszę
Romana Wilhelmiego
Cezarego Pazurę
Dane biograficzne
Data urodzenia 1896
Inne informacje
Wiek 36 lat

Akcja powieści toczy się w Polsce końca lat dwudziestych, w pierwszych latach rządów Józefa Piłsudskiego (sanacji).

ŻyciorysEdytuj

Nikodem Dyzma to bezrobotny urzędnik pocztowy z prowincji, który wyrusza do Warszawy w poszukiwaniu pracy. Przypadkowo znalezione na ulicy zaproszenie na rządowy raut rozpoczyna lawinę przypadków, które bohater zgrabnie wykorzystuje do zawarcia kolejnych cennych znajomości. Staje się to początkiem zawrotnej kariery Nikodema. Niedouczony Dyzma pnie się po stopniach kariery, a jego ignorancja polityczna i gospodarcza długo pozostaje niezauważona przez otoczenie. Początkowo jest administratorem dóbr Leona Kunickiego w Koborowie i plenipotentem Niny Kunickiej (z którą później się żeni), następnie prezesem Państwowego Banku Zbożowego, aż wreszcie prezydent Rzeczypospolitej Polskiej proponuje mu stanowisko premiera[1].

Postać ta stała się symbolem cwaniactwa i karierowiczostwa. Dyzma w miarę czasu nabiera pewności siebie, szybko zapomina o swoim pochodzeniu i wywyższa się nad pospólstwo.

Jest on opisany w powieści jako niezbyt przystojny mężczyzna (podobający się jednak kobietom), silnie zbudowany, o twardym karku, rozrzedzonych włosach barwy orzecha włoskiego oraz grubych wargach. Ma 36 lat[1].

W filmie zatytułowanym Nikodem Dyzma z 1956 postać tę odtwarzał Adolf Dymsza[2], zaś w serialu telewizyjnym z 1980 Kariera Nikodema DyzmyRoman Wilhelmi[3].

Cezary Pazura wcielił się w postać Nikosia Dyzmy w filmie Kariera Nikosia Dyzmy z 2002 roku – będącym przeniesioną w czasy współczesne, luźną adaptacją powieści Dołęgi-Mostowicza[4].

Z kolei w rolach teatralnych w postać Dyzmy wcielali się m.in:

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Kariera Nikodema Dyzmy. Fundacja Nowoczesna Polska.
  2. Nikodem Dyzma w bazie filmpolski.pl
  3. Kariera Nikodema Dyzmy w bazie filmpolski.pl
  4. Kariera Nikosia Dyzmy w bazie filmpolski.pl
  5. Kariera. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  6. Kariera Nikodema Dyzmy. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  7. Kariera Nikodema Dyzmy. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  8. Dyzma musical. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  9. Dyzma musical. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  10. Kariera Nikodema Dyzmy. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  11. Kariera Nikodema Dyzmy. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].
  12. Kariera Nikodema Dyzmy. e-teatr.pl. [dostęp 2018-12-24].