Okulary przeciwsłoneczne

Okulary przeciwsłoneczne – odmiana okularów służąca do ochrony wzroku przed silnym światłem słonecznym. Znajdują zastosowanie szczególnie w okresie letnim w miejscach, w których słońce operuje najintensywniej, a zatem na plażach, pokładach łodzi, na stokach narciarskich i na lodowcach, a także na drogach i ulicach – wszędzie tam, gdzie światło słoneczne dociera do powierzchni ziemi w warunkach bez zachmurzenia i zamgleń.

Okulary przeciwsłoneczne marki Ray-Ban
Okulary eskimoskie

Pierwsze okulary przeciwsłoneczne wynalezione zostały w Chinach około XII wieku. Były to przydymione płaskie płytki kwarcu niemające znaczenia korekcyjnego[1]. Były one używane przez chińskich sędziów, którzy za ich pomocą starali się ukryć swoje reakcje na przebieg procesu[2]. Najprostsza odmiana okularów przeciwsłonecznych zawiera – tam, gdzie w okularach korekcyjnych znajdują się soczewki – przyciemnione szkło; w takiej postaci wprowadził okulary słoneczne w roku 1752 James Ayscough[3]. W wiktoriańskiej Anglii okulary te były używane przez chorych na syfilis – przynosiły im ulgę ze względu na światłowstręt, powodowany przez tę chorobę, oraz dawały oparcie dla protezy nosa zakładanej, aby ukryć objawy schorzenia[2].

Pomysł ten nie był jednak nowy. Wcześniej szczególna odmiana okularów przeciwsłonecznych, chroniąca wzrok przed silnym światłem słonecznym na arktycznych pustyniach lodowych, używana była przez mieszkańców Arktyki (Inuitów – zwanych popularnie Eskimosami). Były to okulary w postaci przesłon na oczy z wąską poziomą szczeliną sporządzoną w kości lub drewnie[4].

W 1964 roku wprowadzone zostały na rynek przez firmę Corning soczewki fotochromowe, przyciemniające szkła pod wpływem promieniowania słonecznego[1].

Obecnie zamiast szkła często stosowane jest półprzezroczyste tworzywo sztuczne, zazwyczaj barwione na kolor brązowy, ciemnoniebieski, ciemnozielony lub podobny. Najlepsze odmiany okularów przeciwsłonecznych ograniczają dostęp do oczu nie tylko promieni słonecznych w zakresie widzialnym, ale także w zakresie ultrafioletu, co ma szczególnie duże znaczenie w rejonach górskich i wysokogórskich, gdzie udział ultrafioletu w promieniach słonecznych jest znacznie wyższy niż w rejonach nizinnych i na poziomie morza.

Często stosowane są także okulary łączące kilka innych cech z ochroną przed słońcem – tu w szczególności najczęściej spotykane bywają gogle narciarskie, zasadniczo chroniące przed wiatrem i śniegiem, z filtrami przeciwsłonecznymi.

Okulary przeciwsłoneczne są także traktowane jako element ubioru, ozdoba twarzy. Zgodnie z modą zmienia się kształt oprawek, kolor szkieł (jedna z odmian modna w latach sześćdziesiątych wykorzystywała szkła, które od zewnątrz dawały efekt lustrzany) itp. Używane są w tym zastosowaniu także w miejscach, w których nie zachodzi potrzeba ochrony wzroku przed słońcem.

Okulary przeciwsłoneczne służą także niekiedy do ukrycia niedostatków wyglądu twarzy albo do zamaskowania niepełnosprawności osób niewidomych.

PrzypisyEdytuj