Onuca (gwar. łonyca)kwadratowy (ok. 40×40 cm) lub prostokątny (ok. 40×80 cm) kawałek tkaniny lnianej lub bawełnianej flaneli używany zamiast skarpet. Onuca prostokątna używana była do butów z wysoką cholewką.

Onuca używana przez fińskie siły samoobrony do 1990
Radziecki żołnierz w okopie suszy onuce

Używana była w dawnej Polsce. Pod koniec czasów saskich w miejsce onuc zaczęto używać skarpetek i mesztów tureckich. W ówczesnym wojsku zarówno oficerowie, jak i żołnierze, zwłaszcza podczas kampanii, używali onuc w miejsce pończoch i skarpet, jako lepiej utrzymujących ciepło, nieulegających tak podarciu i łatwiejszych do prania[1].

Zwyczaj używania onuc najdłużej w Polsce przetrwał w wojsku – do lat 80., gdy skarpety były w powszechnym użyciu – oraz regionach wiejskich. Podobnie jak skarpety, była warstwą ubioru chroniącą stopy przed zimnem i otarciami oraz izolującą je od obuwia. Prawidłowo założona, spełniała dobrze swoją rolę, lecz nawet niewielkie fałdy powodowały dotkliwe otarcia stóp.

Współcześnie onuc używają niektóre armie państw byłego ZSRR. Z wyposażenia armii rosyjskiej onuce zostały wycofane oficjalnie w 2013 roku[2].

Onuce stosowane są również w górnictwie[3], gdzie istnieje potrzeba długotrwałego noszenia butów gumowych i istnieje ryzyko otarć związanych z brakiem możliwości ich ściągnięcia, i zsunięciem skarpet.

W czasie inwazji Rosji na Ukrainę onuca stała się w przestrzeni internetowej popularną obelgą, wymierzoną w osoby o prorosyjskich/antyukraińskich poglądach lub oskarżanych o bycie płatnymi rosyjskimi trollami[4][5][6].

PrzypisyEdytuj

  1. Zygmunt Gloger: Litera O (pol.). W: Encyklopedia Staropolska [on-line]. Biblioteka Literatury Polskiej w Internecie, Uniwersytet Gdański, 1900-1903. [dostęp 2011-11-14].
  2. Rosyjska armia po 300 latach rezygnuje z onuc. dzieje.pl, 2013-01-15. [dostęp 2022-03-04].
  3. Pranie odzieży roboczej górników (pol.). Odzież robocza BHP, 2011-08-01. [dostęp 2011-11-14].
  4. Onuce i pożyteczni idioci. Jak Rosja sieje w Polsce zamęt dzięki prawicy, Newsweek.pl [dostęp 2022-03-19] (pol.).
  5. Tomasz Rowiński, Zastanów się, czy nie jesteś "ruską onucą”, Do Rzeczy, 11 marca 2022 [dostęp 2022-03-19] (pol.).
  6. Ruska onuca - co oznacza określenie, którym bywa nazywany Grzegorz Braun? - Vibez.pl, vibez.pl [dostęp 2022-03-19] (pol.).