Otwórz menu główne

Oppidum Stradoniceceltyckie osiedle obronne w środkowych Czechach, w gminie Nižbor, w powiecie Beroun, w kraju środkowoczeskim.

Oppidum Stradonice
Ilustracja
Oppidum Stradonice od północnego zachodu
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Central Bohemian Region.svg środkowoczeski
Powiat Beroun
Kraina Czechy
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Oppidum Stradonice
Oppidum Stradonice
Ziemia50°00′N 14°00′E/49,992500 14,003056
Portal Portal Czechy
Widok od południa
Plan oppidum

Oppidum Stradonice jest jednym z najbardziej znanych oppidów na ziemiach czeskich[1]

Spis treści

Położenie i opisEdytuj

Oppidum Stradonice leży w środkowych Czechach, na Wyżynie Krzywoklatskiej (cz. Křivoklátská vrchovina), w dorzeczu Berounki. Oppidum znajdowało się na spłaszczonym wierzchołku wzniesienia Hradiště o wys. 380 m n.p.m. Zajmowało powierzchnię 90,3 ha. Wzniesienia Hradiště znajduje się pomiędzy Nižborem a Stradonicami.

Wzniesienia Hradiště zbudowane jest z łupkówi obcięte z dwóch stron stromymi zboczami dolin Habrového potoka i Berounki. Najdogodniejszy dostęp był od strony południowo-wschodniej, gdzie znajduje się płytkie i szerokie siodło oddzielające je od reszty krainy.

HistoriaEdytuj

Celtowie osiedlili się tutaj w połowie II w. p.n.e. Początkowo była to niewielka, otwarta osada, związana ze szlakiem handlowym wzdłuż Berounki. Najstarszy etap budowy fortyfikacji sięga 120 r. p.n.e. W fundamentach wałów znaleziono glinianą formę do odlewania złotych monet, co świadczy o randze tego miejsca jeszcze zanim zostało ufortyfikowane. Oppidum było zamieszkałe prawdopodobnie przez plemię Bojów.

Na przełomie naszej ery oppidum zostało zdobyte i zniszczone przez Markomanów.

Kolejne grodzisko pochodzi z I-III w., czyli z okresu osiedlenia się plemion germańskich[2].

OchronaEdytuj

Od roku 1958 jest chronione jako Narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej (cz. Kulturní památka České republiky)[3]

LegendyEdytuj

Na Hradišti znajduje się krzyż zwany Prachovým krzyżem. Wiąże się z nim legenda o Franciszku Prachovym (cz. Františku Prachovi), który postawił tam chałupę i szukał złotego skarbu. Zabił go leśny duch Dyma, a chałupa spłonęła. O krzyżu się mówi, że stale zapada się w ziemię[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Martin Kuna i in.: Archeologický atlas Čech, Archeologický ústav AV ČR, 2. vyd., Praha 2015, s. 355–359, ​ISBN 978-80-87365-82-3
  2. Topinka>Jiří Topinka: Nižbor: toulky minulostí: Nižbor, Stradonice, Žloukovice, Obec Nižbor, Nižbor 2001, ​ISBN 80-238-6745-8
  3. Ústřední seznam kulturních památek České republiky [online], Národní památkový ústav, [cit. 2017-02-07], Praha, Katalogové číslo 134274: Výšinné opevněné sídliště oppidum Hradiště, archeologické stopy
  4. Otomar Dvořák: Tajemné stopy minulosti: mezi Brdy a Berounkou, Knihkupectví U radnice, Beroun 2001, ​ISBN 80-902881-4-6

LiteraturaEdytuj

  • Josef Ladislav Píč: Hradiště u Stradonic jako historické Marobudum, Starožitnosti země České, 1903
  • Petr Drda, Alena Rybová: Keltové a Čechy, Academia, Praha 1998, 196 s., ​ISBN 80-200-0732-6
  • Jiří Waldhauser: Encyklopedie Keltů v Čechách, Libri, Praha 2011, 592 s., ​ISBN 80-7277-053-5
  • Vladimír Čtverák, Michal Lutovský, Miloslav Slabina, Lubor Smejtek: Encyklopedie hradišť v Čechách, Libri, Praha 2003, 432 s., ​ISBN 80-7277-173-6
  • Jiří Topinka: Nižbor: toulky minulostí: Nižbor, Stradonice, Žloukovice, Obec Nižbor, Nižbor 2001, ​ISBN 80-238-6745-8