Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy skał metamorficznych. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
SlateUSGOV.jpg

Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy).
Polski termin łupek odpowiada angielskim shale, slate, schist, czy czeskim břidlice i svor. Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.

Tekstura łupków metamorficznych powstała w wyniku procesów metamorficznych. Łupki metamorficzne powstają zasadniczo w płytszych strefach metamorfizmu. Zwykle przeważa w nich jeden składnik, który nadaje danemu rodzajowi łupka swoje charakterystyczne cechy.

Spis treści

Podziały łupkówEdytuj

Różne rodzaje łupków wydziela się ze względu na pochodzenie, skład mineralny, zastosowanie, szczególne właściwości lub miejsce występowania. Podane niżej przykłady nie wyczerpują całego bogactwa inwencji geologów i górników.

Podział ze względu na pochodzenieEdytuj

Podział ze względu na skład mineralnyEdytuj

Podział ze względu na zastosowanieEdytuj

Podział ze względu na szczególne właściwościEdytuj

  • czarne łupki
  • łupki lśniące
  • łupki pstre
  • łupki czerwone
  • łupki zielone
  • łupki brunatne
  • łupki graptolitowe
  • łupki antrakozjowe
  • łupki posidoniowe
  • łupki walchiowe
  • łupki sferosyderytowe
  • łupki ałunowe
  • łupki menilitowe

Podział ze względu na miejsce występowaniaEdytuj

 
chodnik wykonany z łupka cieszyńskiego

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

Wacław Ryka, Anna Maliszewska, Słownik Petrograficzny, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1991 (wyd. II popr. i uzup.), ​ISBN 83-220-0406-0