Polski Kontyngent Wojskowy w Libanie

(Przekierowano z PKW Liban)

Polski Kontyngent Wojskowy w Libanie (PKW Liban, PKW UNIFIL) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony początkowo do zabezpieczenia medycznego, a od 1994 także i logistycznego wojsk ONZ w południowym Libanie w latach 1992-2009, ponownie jako pododdział operacyjny od 2019 roku.

Polski Kontyngent Wojskowy w Republice Libańskiej
POLLOG (1994-2009)
IRISHPOLBATT (od 2019)
 ONZ UNIFIL
Ilustracja
Strefa buforowa w Libanie
Historia
Państwa wystawiające  Polska
Państwa mandatowe  Liban
Decyzja o użyciu 11 maja 1992 (I)
4 października 2019 (II)
M.P. z 2019 r. poz. 951
Rozpoczęcie misji 13 kwietnia 1992 (I)
15 listopada 2019 (II)
Zakończenie misji 1 grudnia 2009 (I)
Liczba zmian 31 (I)
1 (II)
Dowódcy
Pierwszej zmiany płk dr Jerzy Banach
Obecnej zmiany ppłk Paweł Bednarz
Konflikt zbrojny
Wojna libańska/II wojna libańska (wojny izraelsko-arabskie)
Organizacja
Typ inżynieryjny (1994-2002), logistyczny (1994-2009), medyczny (1992-2005), operacyjny (2007-2009, od 2019)
Podporządkowanie Organizacja Narodów Zjednoczonych Kwatera Główna UNIFIL
Skład batalion logistyczny (1994-2009), kompania medyczna (1992-2005), kompania manewrowa (2007-2009, od 2019)
Liczebność ok. 93 żołnierzy (1992-1994)
ok. 550 żołnierzy (1994-1996)
ok. 630 żołnierzy (1996-2001)
ok. 230 żołnierzy (2002-2006)
ok. 500 żołnierzy (2007-2009)
ok. 230 żołnierzy (od 2019)
Dyslokacja Bint Dżubajl, Jwayya, Mardż Ujun, An-Nakura, Tibnin
Żołnierze POLLOG podczas pracy

PKW Liban na przestrzeni lat nosił następujące oficjalne nazwy:

  • 1992-2009: Polski Kontyngent Wojskowy w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Libańskiej,
  • od 2019: Polski Kontyngent Wojskowy w Republice Libańskiej.

HistoriaEdytuj

1992-2009Edytuj

W odwecie na liczne palestyńskie ataki terrorystyczne, w marcu 1978 Siły Obronne Izraela zajęły na tydzień południowy Liban. Wycofując się pozostawiły strefę buforową, w którą wkroczyły Tymczasowe Siły Zbrojne ONZ (UNIFIL). Polska w tę misję zaangażowała się stosunkowo późno, bo dopiero w 1992.

Związane było to z prośbą Sekretarza Generalnego ONZ do rządu polskiego o przysłanie do Libanu kompanii medycznej zastępującej lekarzy z Norwegii i Szwecji. Polacy przychylili się do prośby i 06 kwietnia 1992 do Szpitala Polowego UNIFIL w An-Nakura dotarła pierwsza, 20-osobowa grupa medyków, która natychmiast rozpoczęła pracę. 23 kwietnia 1992, licząca 86 żołnierzy Polska Wojskowa Jednostka Medyczna (PolMedCoy) była w komplecie. 27 kwietnia 1992 roku odbyło się uroczyste przekazanie szpitala i od tego dnia oficjalnie rozpoczął działalność PolMedCoy. Jednym z najważniejszych zadań była ewakuacja medyczna (Medevac) w ścisłej współpracy z Italair - włoski śmigłowiec ratunkowy, polski zespół medyczny.

Rok 1994 przyniósł kolejne powiększenie PKW w Libanie (do ok. 550 żołnierzy): 15 marca polskie Zgrupowanie Pododdziałów Inżynieryjnych przejęło zadania stacjonującej w Jwayya szwedzkiej kompanii saperów (polegały one na rozminowaniu i odbudowie terenu), z An-Nakury wycofał się szwedzki batalion logistyczny i na jego miejsce 15 kwietnia 1994 został powołany Polski Batalion Logistyczny (POLLOG), w sile kompanii transportowej, zaopatrzenia oraz dowodzenia. Jego działania obejmowały przewożenie ludzi, sprzętu oraz towarów na i z pozycji błękitnych hełmów.

Te oddziały swój chrzest bojowy przeżyły podczas operacji Grona gniewu, rozpoczętej 11 kwietnia 1996. W jej trakcie polscy saperzy, medycy i logistycy byli kilkukrotnie ostrzelani przez wojska izraelskie - 18 kwietnia nieopodal bazy w Jwayya toczyła się izraelsko-palestyńska wymiana ognia, w wyniku której polscy lekarze musieli udzielić pomocy medycznej poszkodowanym żołnierzom ONZ i cywilom 19 kwietnia dwukrotnie zostali zaatakowani Polacy i Nepalczycy usiłujący oczyścić z niewybuchów trasę pochodu uchodźców, 22 kwietnia pociski spadły nieopodal polskiego konwoju. W tym czasie dowódcą (Force Commander) UNIFIL-u był gen. Stanisław Woźniak.

W wyniku akcji izraelskiej zakończenie misji ogłosiła norweska kompania remontowa i 1 czerwca 1996 zastąpiło ją polskie Zgrupowanie Pododdziałów Remontowych. Bazowała w miejscowości Tibnin, a w zakresie jej obowiązków była naprawa wszelkiego sprzętu używanego przez wojska ONZ.

W 2000 Izraelczycy ostatecznie opuścili południowy Liban i sytuacja w rejonie stabilizowała się, co pozwoliło na stopniową redukcję UNIFIL-u i PKW. W kwietniu 2001 POLLOG zmniejszył się o 30 stanowisk, 1 sierpnia 2002 na miejsce ZPI przybyła belgijska kompania inżynieryjna i w październiku 2005 polskich lekarzy zastąpili medycy z Indii. PKW zmalał z ok. 630 do ok. 240 żołnierzy.

Sytuację zmieniła II wojna libańska - 12 lipca 2006 nastąpił kolejny atak izraelskich i na polskie oddziały zaopatrzenia spadł obowiązek ewakuacji mieszkańców z zagrożonych terenów, transport rannych do szpitali oraz rozwożenie żywności i leków do poszkodowanych. Tym razem Polakom nie groziło wielkie niebezpieczeństwo i podobnie jak wcześniej żaden nie został poszkodowany. Kontyngent czasowo stracił nieformalny przydomek Wojskowego Domu Wypoczynkowego (WDW) Liban[1].

Wojna wymusiła restrukturyzację sił ONZ. Na przełomie 2006 i 2007 POLLOG powiększono, a 7 maja 2007, na podstawie polsko-hiszpańskiej umowy, w skład SPANBATT-u weszła polska kompania manewrowa wystawiona przez Żandarmerię Wojskową (jej zadania polegały na utrzymywaniu posterunków, prowadzeniu patroli i konwojowaniu). W wyniku tego liczba żołnierzy PKW sięgnęła prawie 500, od tamtej pory rotowanych częściej, bo co 6 miesięcy (wcześniej co pół roku zmieniało się ok. 50% kontyngentu, czyli żołnierze służby zasadniczej).

Pod koniec 2009, w związku z ogólnym wycofywaniem kontyngentów z misji oenzetowskich, PKW Liban rozpoczął wycofywanie do kraju. 27 października zakończyła działalność kompania manewrowa, 10 listopada odleciała pierwsza grupa żołnierzy, 1 grudnia POLLOG oficjalnie przekazał odpowiedzialność duńskiemu batalionowi logistycznemu i 6 grudnia w Kielcach nastąpiło uroczyste powitanie PKW[2] (ostatni polscy żołnierze pełniący służbę pod flagą UNIFIL opuścili teren Libanu w dniu 11 grudnia 2009 roku - byli to oficerowie z trzyosobowej grupy likwidacyjnej).

Tradycje Polskiego Kontyngentu Wojskowego w UNIFIL kontynuowało Centrum Szkolenia na Potrzeby Sił Pokojowych.

od 2019Edytuj

Po zmianach na najwyższym szczeblu państwowym w wyniku wyborów prezydenckich i wyborów parlamentarnych w Polsce w 2015 roku nastąpiła rewizja dotychczasowej polityki udziału Sił Zbrojnych RP w operacjach pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Pierwsze deklaracje ze strony prezydenta Andrzeja Dudy padły już we wrześniu 2015, rok później oficjalnie zgłoszono gotowość do wydzielenia kompanii inżynieryjnej, oficerów do sztabów i obserwatorów (80-100 żołnierzy) do jednej z operacji korzystnych z punktu widzenia polskiej geopolityki. Ostatecznie wybrane zostały siły w Libanie, UNIFIL (proponowane także UNDOF w Syrii, w których także do 2009 służył polski kontyngent) i zdecydowano o zmianie charakteru zaangażowania - w miejsce kompanii inżynieryjnej przygotowana została kompania manewrowa (tego typu polski pododdział stacjonował już w ramach UNIFIL w latach 2007-2009)[3].

Transport sił i środków rozpoczął się w październiku 2019 r. Do listopada cały kontyngent został przetransportowany - jego trzon stanowi kompania piechoty zmotoryzowanej na KTO Rosomak, razem z komponentem węgierskim podległa batalionowi irlandzko-polskiemu IRISHPOLBATT (podobnie jak w latach 2007-2009 jej zadania polegają na utrzymywaniu posterunków, prowadzeniu patroli i konwojowaniu) [4].

Struktura organizacyjnaEdytuj

 
Baretka Medalu w Służbie Pokoju UNIFIL

Czas trwania, dowódcy, liczebność oraz struktura poszczególnych zmian:

Zmiana Początek Koniec Dowódca Liczebność Struktura
I 04.1992 04.1993 płk dr Jerzy Banach ok. 90 Polska Wojskowa Jednostka Medyczna (An-Nakura)
II 04.1993 04.1994 płk dr Wolański
I 04.1994 10.1994 ok. 550
  • Dowództwo PKW – POLLOG (polski batalion logistyczny) (An-Nakura)
  • Zgrupowanie Pododdziałów Inżynieryjnych (Jwayya)
  • Centralna Składnica Zaopatrzenia (An-Nakura)
  • kompania medyczna (An-Nakura)
  • personel w HQ UNIFIL i MPCoy (An-Nakura)
II 10.1994 04.1995 płk Kazimierz Adamski
III 04.1995 10.1995
IV 10.1995 04.1996 płk Marek Ojrzanowski
V 04.1996 10.1996 płk Andrzej Wesołowski ok. 630
  • Dowództwo PKW – POLLOG (polski batalion logistyczny) (An-Nakura)
  • Zgrupowanie Pododdziałów Inżynieryjnych (Jwayya)
  • Zgrupowanie Pododdziałów Remontowych (Tibnin)
  • Centralna Składnica Zaopatrzenia (An-Nakura)
  • kompania medyczna (An-Nakura)
  • personel w HQ UNIFIL i MPCoy (An-Nakura}
VI 10.1996 04.1997
VII 04.1997 10.1997 płk Mirosław Staniszewski
VIII 10.1997 04.1998 płk Marek Ojrzanowski
IX 04.1998 10.1998 płk Mieczysław Spławski
X 10.1998 04.1999 płk Andrzej Malinowski
XI 04.1999 10.1999 płk Bolesław Czerwony
XII 10.1999 04.2000 ppłk Grzegorz Kobusiński
XIII 04.2000 10.2000 płk Zbigniew Grabarczyk
XIV 10.2000 04.2001 płk Wojciech Lech
XV 04.2001 10.2001 płk Zygmunt Siudak ok. 600
XVI 10.2001 04.2002 płk Jacek Witek
XVII 04.2002 10.2002 ok. 500
XVIII 10.2002 04.2003 ppłk Andrzej Kupis ok. 230
XIX 04.2003 10.2003 ppłk Janusz Wiatr
XX 10.2003 04.2004
XXI 04.2004 10.2004 ppłk Jerzy Szcześniak
XXII 10.2004 04.2005
XXIII 04.2005 10.2005 ppłk Ryszard Jasik
XXIV 10.2005 04.2006
XXV 04.2006 10.2006 ppłk Adam Dłużniewski
XXVI 10.2006 04.2007 ok. 320
XXVII 04.2007 10.2007 ppłk Artur Dębczak ok. 500
XXVIII 10.2007 01.2008 ppłk Maciej Kłótka
01.2008 04.2008 ppłk Krzysztof Kozaczuk
XXIX 04.2008 10.2008 ppłk Marek Sarnowski
XXX 10.2008 04.2009 ppłk Krzysztof Kozaczuk
XXXI 04.2009 12.2009 ppłk Piotr Walczak
I 11.2019 ppłk Paweł Bednarz ok. 230
II

Struktura organizacyjna batalionu irlandzko-polskiego:

  •    Dowództwo i sztab IRISHPOLBATT (irlandzko-polski batalion operacyjny)
    •   kompania manewrowa A
    •   kompania manewrowa B
    •   kompania dowodzenia

łącznie ok. 600 żołnierzy (  ok. 350,   ok. 230,   ok. 10,   ok. 5)

Ponadto Polak - w randze zastępcy Sekretarza Generalnego ONZ - piastował funkcję dowódcy (Force Commander) UNIFIL, w stopniu generała dywizji (Major General). Był to:

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Grzegorz Ciechanowski: Polskie kontyngenty wojskowe w operacjach pokojowych 1990-1999. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010. ISBN 978-83-7611-531-3.
  • Czesław Marcinkowski: Wojsko Polskie w operacjach międzynarodowych na rzecz pokoju. Warszawa: Wydawnictwo M.M., 2005. ISBN 83-89710-25-0.
  • Polskie cedry (pol.). [dostęp 9 września 2009].

Linki zewnętrzneEdytuj