Partia Unii Demokratycznej

Partia Unii Demokratycznej (kurd. Partiya Yekîtiya Demokrat; PYD) – partia syryjskich Kurdów. Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan uznał ją za lokalne odgałęzienie Partii Pracujących Kurdystanu[1], a także organizację terrorystyczną. Takiemu stwierdzeniu sprzeciwiają się rządy państw zachodnich, m.in. Francji i nawołują do nie łączenia tych dwóch organizacji.

Partia Unii Demokratycznej
Ilustracja
Państwo  Syria
Skrót PYD
Lider Shahoz Hasan,
Aisha Heso
Data założenia 20 września 2003
Ideologia polityczna demokratyczny konfederalizm, komunaryzm, socjalizm wolnościowy, feminizm, jineolojî‎, ekologia społeczna, sekularyzm
Członkostwo
międzynarodowe
Unia Wspólnot w Kurdystanie
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Założona oficjalnie 20 września 2003[2], jej założycielem oraz przez wiele lat liderem był Salih Muslim[3]. Po wybuchu wojny domowej w Syrii partia zawarła układ o nieagresji z władzami państwowymi pod zwierzchnictwem Baszszara al-Asada, co umożliwiło jej zdominowanie regionów Syrii zamieszkiwanych przez Kurdów[4][3]. W listopadzie 2013 roku przedstawiciele PYD utworzyli autonomiczny rząd syryjskiego Kurdystanu[2][5][6] określany mianem Rożawy[7].

Podczas kongresu partii, który odbył się w dniach 27-28 września 2017 w miejscowości Rimêlan, na współprzewodniczących partii zostali wybrani Şhahoz Hasan oraz Ayşe Hiso. Zastąpili oni dotychczas piastujących to stanowisko Saliha Muslima oraz Asya Abdullah[8][9]

Zbrojne skrzydłoEdytuj

Partia jest zmilitaryzowana, a uzbrojenie i wyszkolenie zapewnia jej Partia Pracujących Kurdystanu[2]. Zbrojnym skrzydłem partii były sformowane w 2004 Powszechne Jednostki Ochrony (YPG). W regularną armię przekształciły się one w 2011 wraz z wybuchem wojny domowej[4]. YPG przestały być formacją podległą PYD w chwili proklamacji regionu autonomicznego Rożawy, od tego czasu stanowią oficjalne siły zbrojne autonomii[4].

IdeologiaEdytuj

Ideologia ugrupowania łączy w sobie wiele odłamów myśli lewicowej, jednak za podstawę uznaje się demokratyczny konfederalizm oraz feminizm[10] (w tym kurdyjski odłam - jineolojî‎[11]). Wyraźnie widoczne są również elementy sekularyzmu, ekologii społecznej czy wolnościowego socjalizmu[12][13][14].

PrzypisyEdytuj

  1. Krzysztof Strachota: Turcja i węzeł kurdyjski. Przewartościowania w cieniu kryzysu na Bliskim Wschodzie (pol.). osw.waw.pl. [dostęp 2017-09-18].
  2. a b c Łukasz Kobierski: Ugrupowania Kurdyjskie w Syrii (pol.). psz.pl. [dostęp 2017-09-25].
  3. a b Allan Kaval: Nowe sojusze w Kurdystanie (pol.). monde-diplomatique.pl. [dostęp 2017-09-25].
  4. a b c About Us (ang.). monde-ypgrojava.org. [dostęp 2017-09-25].
  5. Barbara Cöllen: Kurdowie – przyjaciele czy wrogowie? (pol.). dw.com. [dostęp 2017-09-25].
  6. Democratic Union Party [PYD] (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2017-09-25].
  7. Oskar Górzyński: Syryjscy Kurdowie ogłosili autonomię. Pierwszy krok w kierunku zmiany granic Bliskiego Wschodu? (pol.). wiadomosci.wp.pl. [dostęp 2017-09-25].
  8. Bünyamin Keskin, PYD’s New Shadow Leaders: Shahoz Hasan and Aisha Heso, The New Turkey, 5 października 2017 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  9. Mahmut Bozarslan, PYD’de Yönetim Değişikliği, Amerikaninsesi, 29 września 2017 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (kurd.).
  10. Tom Anderson, Eliza Egret, Democratic Confederalism in Kurdistan, Co-operation in Mesopotamia, 1 czerwca 2016 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  11. What Is Jineolojî?, Jineoloji, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  12. Wes Enzinna, A Dream of Secular Utopia in ISIS’ Backyard, The New York Times, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  13. Social Ecology, Kurdistan, & the Origins of Freedom, Co-operation in Mesopotamia, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  14. Alexander Kolokotronis, The No State Solution: Institutionalizing Libertarian Socialism in Kurdistan, Truthout, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).