Otwórz menu główne

Pomnik poległych górników KWK „Wujek”

Pomnik poległych górników KWK „Wujek” (właśc. Pomnik ku czci górników kopalni „Wujek” poległych 16 grudnia 1981 roku[1]) – pomnik na placu NSZZ Solidarność[2], przed głównym budynkiem kopalni „Wujek”, przy ul. Wincentego Pola[3] w katowickim Brynowie[4].

Pomnik poległych górników KWK „Wujek”
w Katowicach
Ilustracja
Krzyż upamiętniający ofiary pacyfikacji KWK „Wujek” (po prawej 9 krzyży)
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Miejsce pl. NSZZ Solidarność
Projektant Alina Borowczak-Grzybowska, Andrzej Grzybowski
Data budowy 23 czerwca 1991
Data odsłonięcia 15 grudnia 1991
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
pomnik poległych górników KWK "Wujek"
Ziemia50°14′37,8161″N 18°59′22,4632″E/50,243838 18,989573

HistoriaEdytuj

Po zakończeniu pacyfikacji 16 grudnia 1981, w tym samym dniu, przy murze kopalni ustawiono pierwszy krzyż[5]. Usunięto go 26 stycznia 1982[5]. Miejsce to stało się terenem organizacji obchodów rocznicowych pacyfikacji KWK „Wujek”[5]. W 1987 Kazimierz Świtoń utworzył Społeczny Komitet Budowy Pomnika Górników Kopalni „Wujek”[6]. Komitet 28 marca 1988 złożył wniosek o swoją rejestrację[6]. Władze go odrzuciły[6]. 7 października 1989 zarejestrowano Społeczny Komitet Budowy Pomnika Ku Czci Górników Kopalni Węgla Kamiennego Wujek w Katowicach Poległych 16.12.1981, a 28 stycznia 1990 odbyło się jego pierwsze walne posiedzenie[7]. Konkurs na projekt monumentu rozstrzygnięto 15 listopada 1990, a budowę rozpoczęto 23 czerwca 1991[7]. Ostatecznie Pomnik Ku Czi Poległych Górników odsłonięto 15 grudnia 1991, w dzień przed dziesiątą rocznicą tzw. „strzałów na Wujku”[8]. Dokonał go ówczesny prezydent Polski Lech Wałęsa. Monument poświęcił ówczesny nuncjusz apostolski[1] abp Józef Kowalczyk[9].

MonumentEdytuj

Pomnik projektu Aliny Borowczak-Grzybowskiej i Andrzeja Grzybowskiego[1][10] składa się z 33-metrowej[8] wysokości krzyża. Obok głównego krzyża, po prawej stronie, w cokole, zostały umieszczone urny z ziemią z grobów dziewięciu górników − ofiar pacyfikacji, umieszczone w dziewięciu krzyżach[9].

Obiekt znajduje się w ewidencji miejsc pamięci województwa śląskiego[3]. Po lewej stronie, na murze kopalnianym, znajduje się kilkanaście pamiątkowych tablic[3][4].

Pomnik i tablice pamiątkowe

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Katowice - Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 29.
  2. Urząd Miasta Katowice: Uchwała w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Plac NSZZ Solidarność”. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-08-17]
  3. a b c Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-08-17].
  4. a b Pomniki Katowic (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-08-17]
  5. a b c Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 64. ISBN 83-85831-35-5.
  6. a b c Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 66. ISBN 83-85831-35-5.
  7. a b Muzeum Izba Pamięci Kopalni Wujek: Społeczny Komitet Pamięci Górników (pol.) www.muzeum-wujek.pl [dostęp 2011-08-17]
  8. a b Muzeum Izba Pamięci Kopalni Wujek: Krzyż − pomnik górników KWK Wujek (pol.) www.muzeum-wujek.pl [dostęp 2011-08-17]
  9. a b Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 70. ISBN 83-85831-35-5.
  10. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 118. ISBN 978-83-7164-636-2.