Ten artykuł dotyczy pojazdu. Zobacz też: inne znaczenia słowa „powóz”.
Marszałek Józef Piłsudski przybywa powozem na obchody święta 11 listopada na Polu Mokotowskim w Warszawie (1928)

Powóz – ogólna nazwa osobowego pojazdu konnego, przy czym słowo „powóz” jest jednym z najstarszych terminów występujących w języku polskim o niejednoznacznym sensie. Od XVI do XVIII wieku oznaczał każdy elegancki pojazd, od wieku XIX oznaczał otwarty elegancki pojazd z ruchomą budą[1].

Współcześnie powóz to typ dwu- lub czterokołowego otwartego pojazdu zaprzężonego w dwa lub cztery konie z rozkładaną budą i kozłem dla stangreta lub woźnicy[2]. Niektóre typy powozów jak kabriolet, kalesza, lando, milord, wiktoria lub wizawa mają jedną lub dwie dające się składać budy, które są używane jedynie podczas deszczu. Powozem nazywa się także wolant, niezależnie od tego czy ma przykrycie. Powozem bywa często zwany każdy lekki, elegancki pojazd wyjazdowy lub spacerowy, obsługiwany przez służbę, powożony z kozła lub przez forysiów z koni[3].

W Galowicach na Dolnym Śląsku znajduje się Muzeum Powozów i Zaprzęgów.

Powóz w literaturzeEdytuj

Przykłady za Słownikiem języka polskiego opracowanego i opublikowanego przez grupę naukowców pod przewodnictwem profesora Witolda Doroszewskiego[4]:

  • W stronę Alei jechały stępa granatowo wysłane powozy na gumach.
  • W uszach huczał nieustający grzmot karet, otwartych i zamkniętych powozów, powozików (...) i fiakrów, zdążających na pola wyścigowe.
  • Rozległo się głośne trzaskanie z bicza. Dwa czterokonne powozy zajechały przed gospodę.
  • Znajdujemy również w Poznaniu w czasie rozbudzonego ruchu przemysłowego za Stanisława Augusta fabrykę powozów i tabaczną.
  • Obudzony przez moich ludzi, dowiedziałem się nazajutrz, iż koła z powozu pozdejmowano, a wtem wchodzi czerstwy, wesoły, jak gdyby nic wczoraj nie pił, gospodarz.

PrzypisyEdytuj

  1. Powóz (pol.). Muzeum Powozów i Zaprzęgów w Galowicach. [dostęp 2020-01-20].
  2. Słownik – Powozy (pol.). Muzeum Pałac w Rogalinie. [dostęp 2020-01-20].
  3. Powóz (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2020-01-20].
  4. Powóz (pol.). Słownik języka polskiego. [dostęp 2020-01-20].