Pszczółka

Czasopismo „Wieniec-Pszczółka” z 1902 r.

Pszczółka – czasopismo o charakterze społeczno-politycznym, wydawane wespół z „Wieńcem” w Galicji na przełomie XIX i XX w.

Tytuł założono w Krakowie ok. 1860 jako tygodnik. W 1875 jego redaktorem został ks. Stanisław Stojałowski, który wydawał je we Lwowie a później w Cieszynie, Wiedniu, Bielsku (Bielsku-Białej). Od 1900 roku pod nazwą „Wieniec-Pszczółka”[1].

Pod redakcją ks. Stanisława Stojałowskiego na łamach „Pszczółki” (podobnie jak i „Wieńca”) była poruszana problematyka ekonomiczna, propagowano edukację i szeroko rozumiane postawy obywatelskie, zachęcano do aktywności we własnym środowisku wiejskim. Stanisław Stojałowski pragnął uczynić z chłopa świadomego obywatela oraz prawego katolika[2]. W "Pszczółce" oprócz artykułów o charakterze społecznym, znalazły się także treści szowinistyczne czy jawnie antysemickie[3][4][5]. Jednak w literaturze przedmiotu zwraca się uwagę przede wszystkim na działalność oświatową Stojałowskiego w "Pszczółce"[6] i jego daleko posuniętą niezależność w sensie społeczno-politycznym[7].

W 1894 czasopisma ks. S. Stojałowskiego, w tym m.in. "Pszczółka", zostały potępione w specjalnym liście wystosowanym przez biskupów: lwowskiego, przemyskiego i tarnowskiego[8].

Tuż przed śmiercią Stanisława Stojałowskiego w 1911 r. pismo zostało przekazane Stronnictwu Narodowo-Demokratycznemu.

PrzypisyEdytuj

  1. Wieniec i Pszczółka. zapytaj.onet.pl. [dostęp 2018-11-03].
  2. J. R. Szaflik, Związek Stronnictwa Chłopskiego. Warunki, okoliczności powstania oraz walka o kształt pierwszej partii chłopskiej, „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, nr 28, 1994, s. 5; J. Kur, Działalność społeczno-polityczna księdza Stanisława Stojałowskiego w latach 1895-1903, „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, nr 27, 1992, s. 7]
  3. Wieniec - Pszczółka, 1905, R. XXXI, Nr 14. A. Szydelska, 1905-01-01, s. 214, 217, 223. [dostęp 2015-08-05].
  4. "Pszczółka", R. XXXIII, Nr 38, 1907 r., s. 588, 589, 592.
  5. Wieniec - Pszczółka, 1906, R. XXXII, Nr 1. www.sbc.org.pl. s. 1,2. [dostęp 2015-08-05].
  6. A. Kaleta, Stanowisko władz kościelnych wobec ruchu ludowego w Galicji na przykładzie społecznej i wydawniczej działalności księdza Stanisława Stojałowskiego, "Toruńskie Studia Bibliologiczne", 2013, nr 2 (11), s. 127., podobnie na aspekt oświatowy kładzie nacisk M. Biernacka, Oświata a społeczno-kulturowe przemiany tradycyjnej społeczności wiejskiej od końca XIX wieku do odzyskania niepodległości, "Etnografia Polska", t. 26, z. 2, 1982, s. 153.
  7. M. Żynda, Problematyka prasoznawcza na III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Niewygodne dla władzy. Ograniczanie wolności słowa na ziemiach polskich od wieku XIX do czasów współczesnych"(Toruń 8-9 listopada 2012), "Rocznik Historii Prasy Polskiej", t. 16, z. 2, 2013, s. 221.
  8. A. Kaleta, Stanowisko władz kościelnych wobec ruchu ludowego w Galicji na przykładzie społecznej i wydawniczej działalności księdza Stanisława Stojałowskiego, "Toruńskie Studia Bibliologiczne", 2013, nr 2 (11), s. 127.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Historia katolicyzmu społecznego w Polsce 1832-1939, Warszawa 1981, s. 151-152, 176, 178, 704.