Otwórz menu główne

Ratusz w Buczaczuratusz w Buczaczu, jeden z najznakomitszych przykładów świeckiej architektury rokokowej w I Rzeczypospolitej.

Ratusz w Buczaczu
Ilustracja
Ratusz, lato 2016
Państwo  Ukraina
Obwód  tarnopolski
Miejscowość Buczacz
Adres pl. Wolności
Buczacz
Typ budynku ratusz
Styl architektoniczny rokoko
Architekt Bernard Meretyn
Kondygnacje 2
Rozpoczęcie budowy 1750
Ukończenie budowy 1751
Ważniejsze przebudowy XX w.
Pierwszy właściciel władze miasta
Położenie na mapie Buczacza
Mapa lokalizacyjna Buczacza
Ratusz w Buczaczu
Ratusz w Buczaczu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Ratusz w Buczaczu
Ratusz w Buczaczu
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Ratusz w Buczaczu
Ratusz w Buczaczu
Ziemia49°03′44,57″N 25°23′41,35″E/49,062380 25,394820
Galeria: ratusz, Mikołaj B. Potocki
Ratusz w 2006
Stare zdjęcie ratusza

Spis treści

HistoriaEdytuj

Ratusz został zbudowany w latach 1750–1751 z fundacji starosty kaniowskiego Mikołaja Bazylego Potockiego według projektu Bernarda Meretyna. Bogatą dekorację rzeźbiarską wykonał twórca lwowskiej rzeźby rokokowej Jan Jerzy Pinzel.

29 lipca 1865 ratusz częściowo strawił pożar. Przepadła wówczas część rzeźb.

Krótko przed 1914 ratusz został odrestaurowany[1].

W 1920 budynek ratusza został przekazany miejscowym kupcom na cele handlowe.

W czasach komunistycznych budynek uległ poważnemu zniszczeniu oraz ogólnej dewastacji wnętrz. Jednocześnie budynek przebudowano nakrywając wieżę bizantyjską kopułą.

30 grudnia w 1982 w ratuszu urządzono rejonowy muzeum historyczno-krajoznawcze.

ArchitekturaEdytuj

Zwarty blok piętrowego budynku opinają w narożach pilastry a górną kondygnację wieńczy wydatny gzyms zamknięty balustradą z rzeźbami w narożnikach. Fasada główna została podkreślona przez zgęszczony rytm pilastrów i zwieńczona wyniosłym, bogato ornamentowanym szczytem z kartuszem herbowym Potockich. Ratusz pierwotnie zdobiło dwanaście rzeźb Pinzla przedstawiających prace Herkulesa, obecnie jest ich cztery; wszystkie uszkodzone. Ściany budynku zostały podzielone pilastrami z ozdobnymi głowicami. Parter tworzy dwanaście pomieszczeń przekrytych sklepieniami krzyżowymi.

Akcentem wysokościowym ratusza jest dwukondygnacyjna wieża, wysoka na 35 m. Jej dolna kondygnacja została zwieńczona balustradą a górna, nieco węższa – ozdobiona zegarowymi okulusami i ustawionymi w narożach wazonami. Wieżę wieńczy kopuła z wiatrowskazem.

Przy całym bogactwie rozczłonkowania budowla ratusza uderza zwartością i pewnego rodzaju płaskością.

InneEdytuj

Zdjęcie ratusza pomiewszczone jest na okładce książki Marka A. Koprowskiego „Podolskie klejnoty”[2]

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  1. Janusz Kębłowski: Dzieje sztuki polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1987, s. 151. ISBN 83-213-3146-7.
  2. Aleksandra Górska: Kresy. Przewodnik. Kraków: Wydawnictwo Kluszczyński, 2005, s. 69. ISBN 83-7447-006-2.
  3. Jan K. Ostrowski: "Samson z Lwem" Jana Jerzego Pinsla - geneza kompozycji. [W:] Sztuka kresów wschodnich. T. III. Kraków, 1998, s. 267-280. [dostęp 2016-12-04].

Linki zewnętrzneEdytuj