Ryszard Kowalski (cichociemny)

Ryszard Kowalski vel Ruszard Jurkowski vel Ryszard Małyk, pseud.: „Benga”, „Rycho” (ur. 26 listopada 1919 w Sosnowcu, zm. 18 listopada[1] 1943 w Równem) – podporucznik saperów Wojska Polskiego i Armii Krajowej, cichociemny.

Ryszard Kowalski
Ryszard Jurkowski
Ryszard Małyk

Benga, Rycho
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 26 listopada 1919
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci 18 listopada 1943
Równe
Przebieg służby
Lata służby 1939–1943
Siły zbrojne Wojsko Polskie, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 1 Brygada Strzelców (PSZ), Okręg Wołyń AK
Stanowiska komendant obwodu AK
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)

ŻyciorysEdytuj

Był synem Aleksandra i Marii z domu Jurkowskiej. W 1938 roku zdał maturę na Wydziale Mechanicznym w Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych w Katowicach, po czym odbył służbę wojskową.

We wrześniu 1939 roku został przydzielony do Dowództwa Saperów Sztabu Naczelnego Wodza. 19 września przekroczył granicę polsko-rumuńską. Był internowany w Rumunii. W marcu 1940 roku dotarł do Francji, gdzie służył w Centrum Wyszkolenia Saperów. W czerwcu 1940 roku dostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 samodzielnej kompanii saperów 1 Brygady Strzelców.

Po przeszkoleniu ze specjalnością w dywersji został zaprzysiężony 24 sierpnia 1942 roku i przeniesiony do Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza. Został zrzucony w Polsce w nocy z 1 na 2 października 1942 roku w ramach operacji lotniczej o kryptonimie „Gimlet” dowodzonej przez kpt. naw. Stanisława Króla. Na placówce odbioru „Zamek” oddział żołnierzy Batalionów Chłopskich pod dowództwem sierżanta Jana Ptaszka ps. „Rzutny” przyjął zrzut broni oraz cichociemnych. Poza Kowalskim byli to: por. Władysław Klimowicz ps. „Tama”, ppor. Ewaryst Jakubowski ps. „Brat”, ppor. Marian Gołębiewski ps. „Ster”, ppor. Stanisław Jagielski ps. „Gacek” i ppor. Jan Poznański ps. „Pływak”.

Kowalski dostał przydział do Okręgu Wołyń AK jako instruktor, a od początku 1943 roku komendant Obwodu Zdołbunów wchodzącego w skład Inspektoratu Rejonowego Równe Okręgu Wołyń.

W pierwszej połowie sierpnia 1943 roku został aresztowany przez Gestapo w Zdołbunowie. Rozstrzelano go w dużej grupie więźniów w więzieniu w Równem.

 
Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Ryszarda Kowalskiego

OdznaczeniaEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Ryszard Kowalski.

PrzypisyEdytuj

  1. Wołanie z Wołynia. [dostęp 2013-11-17].

BibliografiaEdytuj