Stajniajaskinia na Wyżynie Częstochowskiej, w obrębie wsi Mirów w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa[1]. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Mirowsko-Olsztyńskiej będącej częścią wyżyny Częstochowskiej w makroregionie Wyżyna Krakowsko-Częstochowska[2].

Stajnia
Plan jaskini
Plan jaskini
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Położenie Skała z Grotą w Mirowie
Długość 36 m
Deniwelacja 0
Wysokość otworów 358 m n.p.m.
Ekspozycja otworów ku NE, NW
Kod J.Cz.III-04.02
Położenie na mapie gminy Niegowa
Mapa lokalizacyjna gminy Niegowa
Stajnia
Stajnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stajnia
Stajnia
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Stajnia
Stajnia
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu myszkowskiego
Stajnia
Stajnia
Ziemia50°36′57″N 19°29′05″E/50,615750 19,484639
Strona internetowa jaskini

Opis jaskiniEdytuj

Znajduje się u północnego podnóża Skały z Grotą – jednej z Mirowskich Skał[3]. Posiada dwa otwory, wysoki strop i duży korytarz. Główny, północno-wschodni otwór ma kształt portalu, wysokość 8 m i szerokość 3 m. Ciągnie się za nim korytarz o długości 23 m. Jest obszerny, a jego ściany mają bogatą rzeźbę krasową. Są na nich liczne zagłębienia, wymycia i dziuple. Nacieków brak. Namulisko piaszczysto-gliniaste, przy otworze z dodatkiem próchnicy. Najbardziej od głównego otworu oddalona część korytarza ma strukturę plastra miodu, a jego otwory są dla człowieka niedostępne. Drugi, północno-zachodni otwór zwany Klawiaturą znajduje się ponad 3-metrowej wysokości progiem i jest niemożliwy do przejścia[4]. Jaskinia utworzyła się na dwóch krzyżujących się pęknięciach w wapieniach skalistych z jury późnej. Powstała w warunkach freatycznych. Rozproszone światło słoneczne dociera do jej końca. Jest sucha, z wyjątkiem części końcowej, gdzie po ścianach spływa woda. Nie posiada własnego mikroklimatu[4].

Historia poznaniaEdytuj

Jaskinia znana była od dawna. Po raz pierwszy opisał ją Kazimierz Kowalski w 1951 r. jako „Schronisko koło wsi Mirowa II”. Pisze, że w dwóch miejscach widoczne były ślady rozkopywania jej namuliska[5]. Nazwę na Stajnia zmienili A. Górny i M. Szelerewicz w 1986 r. Kierowali się przekazem miejscowej ludności, według którego w czasie powstania styczniowego powstańcy urządzili sobie w niej stajnię dla koni[6]. Obecną dokumentację i plan jaskini opracował J. Zygmunt[4].

Stajnia stała się słynna w 2008 r., kiedy to przekopujący jej namulisko archeolodzy znaleźli w nim narzędzia krzemienne i pierwsze w Polsce szczątki neandertalczyka – trzy zęby należące do trzech osobników w rożnym wieku. Są to najstarsze ludzkie szczątki, jakie dotąd odkryto na terenie naszego kraju. Znaleziono je w warstwie pochodzącej sprzed 100-80 tys. lat. Narzędzia krzemienne to tzw. noże tylcowe, wykorzystywane do cięcia skór i obrabiania kości, Archeolodzy znaleźli także skład krzemiennych buł wykorzystywanych do wykonywania narzędzi. Krzemienie nie występują naturalnie w jaskini, archeolodzy przypuszczają więc, że był to magazyn neandertalczyków, w którym zgromadzili sobie przyniesiony skądś materiał do wytwarzania narzędzi. Ogromne ilości zgromadzonych krzemieni i narzędzi wskazują, że neandertalczycy długo i przez długi czas korzystali z tej jaskini[7].

 
Otwór jaskini
 
Wnętrze jaskini
 
Wnętrze jaskini

PrzypisyEdytuj

  1. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000, Warszawa: ExpressMap, 2015, ISBN 978-83-88112-71-3.
  2. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa, Wyd. Naukowe PWN, 1998, ​ISBN 83-01-12479-2
  3. Topo wspinaczkowego portalu górskiego [dostęp 2018-05-17].
  4. a b c Jerzy Zygmunt, Jaskinia Stajnia [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2019-04-28].
  5. K. Kowalski, Jaskinie Polski, tom. 1, Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne, 1951
  6. M. Szelerewicz, A. Górny, Jaskinie Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK Kraj, 1986, s. 200
  7. Wielkie odkrycia w jaskini Stajnia. Wreszcie mamy szczątki „polskich” neandertalczyków [dostęp 2018-05-17].