Stamnos (stgr. στάμνος, lm. stamnoi) – pękate, amforowate naczynie zasobowe o krótkiej szyi, szerokim wylewie i dwóch poziomych imadłach przy korpusie w górnej części brzuśca.

Attycki czerwonofigurowy stamnos z pokrywką (470-460 p.n.e.)

Służyło głównie do przechowywania wina, oliwy i przypuszczalnie innych płynów, lecz zapewne też do ich mieszania. Powstało w okresie archaicznym prawdopodobnie w Lakonii lub w Etrurii. W Atenach pojawiło się ok. 530 p.n.e. i w znacznej części było wytwarzane na eksport.

Jako jedyne naczynie do wina stamnos często wyposażano w nakrycie (pokrywkę). Podobnie jak kantaros, odgrywał rolę w kulcie Dionizosa, ponieważ sceny malarstwa wazowego wskazują, iż korzystano z niego w obrzędach dionizyjskich. Z kontekstu przedstawień wynika, że przypuszczalnie mógł służyć jako naczynie (stągiew) na wino nierozcieńczone[1].

PrzypisyEdytuj

  1. John Boardman: Athenian red figure vases. The classical period. London: Thames & Hudson, 1989, s. 239.

BibliografiaEdytuj

  • Maria L. Bernhard: Greckie malarstwo wazowe. Wrocław: Ossolineum, 1966, seria: Historia kultury materialnej starożytnej Grecji nr 2, s. 17
  • Der Neue Pauly. T. 11. Stuttgart: J.B. Metzler, 2001, kol. 916–917