Otwórz menu główne

Stanisław Nilski-Łapiński

Oficer dyplomowany Wojska Polskiego

Stanisław Kazimierz Marcin Łapiński ps. „Nilski” (ur. 24 stycznia 1891 w Warszawie, zm. 16 lutego 1922 w Poznaniu) – polski inżynier, podpułkownik Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, członek Naczelnej Komendy Obrony Lwowa w listopadzie 1918 roku[1].

Stanisław Nilski-Łapiński
Nilski
Ilustracja
podpułkownik Szt. Gen. podpułkownik Szt. Gen.
Data i miejsce urodzenia 24 stycznia 1891
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 16 lutego 1922
Poznań, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1914-1922
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 Pułk Piechoty
15 Dywizja Piechoty
70 Pułk Piechoty
Stanowiska szef sztabu
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
obrona Lwowa
powstanie wielkopolskie
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - trzykrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)
Pomnik Stanisława Nilskiego-Łapińskiego w Łapach

ŻyciorysEdytuj

Syn Tomasza i Teofili z domu Porowskiej. Ukończył studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej uzyskując tytuł inżyniera. Był członkiem Związku Strzeleckiego, w którym ukończył kurs podoficerski i oficerski[2].

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 5 pułku piechoty. W czasie bitwy pod Łowczówkiem, dwukrotnie raniony w płuco, dostał się do rosyjskiej niewoli. Pomimo odniesionych ran ratuje się ucieczką i przez sześć tygodni ukrywa się w okolicach Tarnowa, zajętego przez Rosjan. Po przesunięciu frontu powrócił do I Brygady[2].

Od 31 stycznia do 9 marca 1917 roku był słuchaczem Kursu oficerów sztabowych i adiutantów wyższych dowództw w Warszawie. 22 marca 1917 roku został skierowany do macierzystego 5 pułku piechoty. W czasie służby w Legionach awansował na kolejne stopnie: chorążego (29 września 1914 roku), podporucznika (5 marca 1915 roku) i porucznika (2 lipca 1915 roku)[3]. W lipcu 1917 roku, po kryzysie przysięgowym został internowany w Beniaminowie. Zwolniony z internowania wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. Pełnił funkcję instruktora na kursach oficerskich[2].

W czasie wojny z Ukraińcami był szefem sztabu obrony Lwowa i zastępcą komendanta Czesława Mączyńskiego[4][5]. Po wybuchu powstania wielkopolskiego brał udział u organizacji Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim. W kwietniu 1919 roku, wziął udział w wyprawie wileńskiej, jako oficer operacyjny Sztabu Naczelnego Wodza[2].

W czasie wyprawy kijowskiej został szefem sztabu 15 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty. Na tym stanowisku wyróżnił się zdolnościami i osobistym męstwem. Razem z dywizją wziął udział w wyprawie nad Berezynę, walkach odwrotowych, bitwie warszawskiej, uderzeniu na Mińsk Mazowiecki, ataku na tyły bolszewickiej 15 Armii, w walkach pod Lidą i Mińskiem. Po zakończeniu walk i powrocie do Wielkopolski ukończył kurs informacyjny Sztabu Generalnego, kurs lotnictwa i kurs dowódców pułków saperów[2]. Od 8 lipca 1921 roku dowodził 70 pułkiem piechoty w Jarocinie[6]. Był założycielem tamtejszego Koła Towarzystwa Wiedzy Wojskowej. Chcąc dokończyć okres dowodzenia pułkiem wystąpił z wnioskiem o przesunięcie terminu skierowania go na jednoroczny kurs doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej[2]. Zmarł 16 lutego 1922 roku w Poznaniu[7], w następstwie szkarlatyny[2].

13 kwietnia 1934 jego szczątki zostały przewiezione z Poznania do Lwowa, gdzie po uroczystym pogrzebie 15 kwietnia 1934 zostały pochowane w kwaterze dowódców na Cmentarzu Obrońców Lwowa[8][9][10][11].

UpamiętnienieEdytuj

Uchwałą Rady Miasta Lwowa z listopada 1938 jednej z ulic we Lwowie nadano imię Stanisława Nilskiego-Łapińskiego[12].

Od 1 czerwca 2009 roku jest patronem Gimnazjum nr 1 w Łapach.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918-1919, t. I, Warszawa 2010, s. 35.
  2. a b c d e f g h Wspomnienie pośmiertne ↓.
  3. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 7.
  4. Obsada personalna obrony Lwowa 1 - 22.11.1918r. stankiewicze.com. [dostęp 2017-03-07].
  5. Iwona Łaptaszyńska: Obrona Lwowa 1 – 22.11.1918r.. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2017-03-07].
  6. Nabożeństwo żałobne. „Polska Zbrojna”. 52, s. 3, 1922-02-22. Warszawa. 
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 maja 1922 roku, s. 348.
  8. Sprowadzenie zwłok ś. p. pułkownika Milskiego-Łapińskiego z Poznania do Lwowa. „Nowiny”, s. 2, Nr 29 z 11 kwietnia 1934. 
  9. Z kraju. Przewiezienie zwłok obrońcy Lwowa. „Kurier Warszawski”, s. 4, Nr 100 z 13 kwietnia 1934. 
  10. Pogrzeb ś. p. ppułk. Nilskiego-Łapińskiego manifestacją mieszkańców Lwowa. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 94 z 15 kwietnia 1934 z. 
  11. Pogrzeb ś. p. ppułk. Nilskiego-Łapińskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 95 z 17 kwietnia 1934 z. 
  12. Symboliczne nadanie nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 265, s. 2, 22 listopada 1938. 
  13. Dekret Wodza Naczelnego L. 2976 z 13 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 825
  14. M.P. z 1933 r. nr 258, poz. 276.
  15. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352, jako inż. Łapiński Stanisław Kazimierz.
  16. Na podstawie https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/21/Stanis%C5%82aw_%C5%81api%C5%84ski.jpg

BibliografiaEdytuj