Otwórz menu główne

Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem

Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem – drugi w Krościenku nad Dunajcem i jeden z najstarszych tzw. cmentarzy pozamiejskich w Polsce, czynny w latach 1788–1897. Cmentarz znajduje się między zabudowaniami ul. Jagiellońskiej, w pobliżu ul. Jagiellońskiej 18, prowadzi doń wąska uliczka.

Stary cmentarz
w Krościenku nad Dunajcem
Ilustracja
Ogólny współczesny widok cmentarza (2012)
Państwo  Polska
Miejscowość Krościenko nad Dunajcem
Adres ulica Jagiellońska
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 0,12
Liczba pochówków 4800
Data otwarcia 1788
Data ostatniego pochówku 1897
Położenie na mapie gminy Krościenko nad Dunajcem
Mapa lokalizacyjna gminy Krościenko nad Dunajcem
Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem
Stary cmentarz
w Krościenku nad Dunajcem
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem
Stary cmentarz
w Krościenku nad Dunajcem
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem
Stary cmentarz
w Krościenku nad Dunajcem
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotarskiego
Stary cmentarz w Krościenku nad Dunajcem
Stary cmentarz
w Krościenku nad Dunajcem
Ziemia49°26′30,4″N 20°25′35,7″E/49,441778 20,426583
Obelisk na grobie Hieronima i Anny Dziewolskich
Trzy krzyże na cmentarzu
Jeden z nielicznych ocalałych nagrobków na cmentarzu: i jednocześnie nagrobek jednej z ostatnich osób tu pochowanych

HistoriaEdytuj

Najstarszym cmentarzem w Krościenku nad Dunajcem był cmentarz przykościelny, wokół kościoła parafialnego Wszystkich Świętych. W 1788 roku zbiegły się dwa wydarzenia, w wyniku których powstał nowy cmentarz: w tym roku wybuchł pożar kościoła i w czasie jego gaszenia spowodowano duże zniszczenia cmentarza wokółkościelnego. Jednocześnie władze austriackie wydały zarządzenie higieniczne nakazujące utworzenie cmentarza poza granicami miasteczka[1].

Pierwszy pochówek miał tu miejsce już w 1788 roku. Jedną z ostatnich pochowanych tu osób była Agnieszka z Jankowskich Kozłecka (w 1896 roku), której pomnik zachował się do dzisiaj. Na cmentarzu tym spoczywa około 4800 mieszkańców Krościenka grzebanych tu do połowy 1897 roku, kiedy otworzono nowy cmentarz komunalny przy ulicy świętej Kingi.

Pod koniec lat 80. XX wieku proboszcz tutejszej parafii ks. Bronisław Krzan próbował ratować ulegający degradacji cmentarz, czyniąc z niego miejsce pamięci. Z jego inicjatywy powstały tu 3 krzyże upamiętniające ofiary kampanii wrześniowej 1939 roku oraz zbrodni katyńskiej[2].

Stan dzisiejszy i ważniejsze obiektyEdytuj

Obecnie cmentarz bardziej przypomina łąkę z kilkoma drzewami i pomnikami niż cmentarz. Jest to spowodowane tym, że w czasach, gdy cmentarz był czynny, groby były jedynie ziemnymi kopczykami, na których zatykano krzyż. Groby te po pewnym czasie zanikały, stając się niewielkimi nierównościami trawiastej łąki. Na terenie cmentarza znajduje się jednak kilka obiektów:

PrzypisyEdytuj

  1. Krzysztof Koper: Z dziejów Krościenka nad Dunajcem. Nowy Targ: Zakład Poligraficzny „MK” s.c., 2006, s. 57. ISBN 83-60306-10-9.
  2. a b Krzysztof Koper: Mały przewodnik historyczny po Krościenku nad Dunajcem – 660 lat lokacji miasta (1348–2008). Nowy Targ: Zakład Poligraficzny „MK” s.c., 2008, s. 19–20. ISBN 978-83-60306-31-4.