Stoker – urządzenie do mechanicznego podawania węgla w parowozach, ułatwiające pracę obsłudze pociągu.

Głowica stokera w kabinie maszynisty Ty246

Stosowano je głównie w ciężkich lokomotywach o dużej powierzchni rusztu (powyżej ok. 6 m², a w USA nawet do 15 m²) lub podczas używania słabszych kalorycznie gatunków węgla, gdzie klasyczne podawanie paliwa za pomocą łopaty było za wolne[1].

Ślimakowy podajnik stokera w tendrze Ty246

Ponadto niektóre parowozy (np. Big Boy) miały ogromne paleniska[2] co uniemożliwiało wręcz ręczne podawanie paliwa na ruszt. Najwcześniej wprowadzane masowo w Stanach Zjednoczonych (gdzie do opalania parowozów używano głównie gorszej jakości węgla); w Polsce na większą skalę dopiero po 1945 roku, wcześniej stosowano jedynie w serii Ty23.

Poza USA i Polską, stokery używane były m.in. w konstrukcjach parowozów radzieckich, francuskich i czechosłowackich[1].


Poza Ty23 stoker był na takich parowozach PKP jak:

  • Ty51
  • Ty246
  • Pt47 (niektóre egzemplarze)
  • Ty45 (niektóre egzemplarze)
  • Ty2 ( dwa egzemplarze, oba zachowane, stacjonują w Ełku i Chabówce).

PrzypisyEdytuj

  1. a b Z. Bauer, Stare parowozy, s. 20.
  2. Wspomniany Big Boy miał ruszt o powierzchni rzędu 21 m2

BibliografiaEdytuj

  • Zdeněk Bauer, Jiří Bouda: Stare parowozy. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1986, s. 20. ISBN 83-217-2574-0.