Otwórz menu główne

Sučany – duża (ok. 4,7 tys. mieszkańców) wieś w powiecie Martin w kraju żylińskim na Słowacji. Leży w północno-wschodniej części Kotliny Turczańskiej, w dolinie rzeki Wag, ok. 5 km na północny wschód od Martina.

Sučany
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Słowacja
Kraj żyliński
Powiat Martin
Starosta Vladimír Plžik[1]
Powierzchnia 33,264[2] km²
Wysokość 392[3] m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

4673[3]
140,48 os./km²
Nr kierunkowy 0 43
Kod pocztowy 038 52
Tablice rejestracyjne MT
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa lokalizacyjna kraju żylińskiego
Sučany
Sučany
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Sučany
Sučany
Ziemia49°06′10″N 18°59′38″E/49,102778 18,993889
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Wspominane po raz pierwszy w 1258 r.[4], w XIV w. Sučany należały do „państwa” Sklabinia. Wtedy też król Węgier Karol Robert nadał Sučanom prawa miejskie i przywileje targowe, a ich mieszkańców uwolnił od prac na rzecz żupy. Od XV w. Sučany rozwijały się jako miasto prywatne (od 1541 r. – należały do rodziny Nyarych) i siedziba „państwa” Sučany, do którego należały wsie północno-wschodniej części Kotliny Turczańskiej: Podhradie, Nolčovo, Krpeľany i Konské (obecnie jest to część miejscowości Podhradie). Siedzibą „państwa” był początkowo zamek, zburzony jednak przez Jana Zápolyę w czasie walk o koronę węgierską. Miasteczko uzyskało prawo składu soli, tu też, aż do połowy XIX w., pobierane było myto za przeprawę przez Wag. Mieszkańcy zajmowali się pracą na roli, rzemiosłem (m.in. kapelusznictwem) oraz handlem obwoźnym: w XVIII i XIX w. miejscowi „szafrannicy” docierali aż na wschodnie krańce Rosji.

W II połowie XIX w. rozpoczęło się uprzemysłowienie wsi. W 1878 r. powstała cegielnia, działał też tartak i kilka innych, mniejszych zakładów. Miejscowi robotnicy uczestniczyli m.in. w marszach głodowych w Martinie w latach 1932 i 1935. W 1939 r. wybuchł tu strajk przeciw faszystowskiej polityce ówczesnego rządu słowackiego, stłumiony dopiero przez wojsko.

We wrześniu 1944 roku w rejonie Sučan toczyły się zacięte boje w czasie słowackiego powstania narodowego. Mieścił się tu m.in. sztab partyzanckiego oddziału Daniłowa.

WspółczesnośćEdytuj

Obecnie funkcjonują tu zakłady przemysłu drzewnego i materiałów budowlanych, w tym m.in. Prefa a. s., produkująca szeroką gamę prefabrykatów z betonu, żelbetu i żelbetu wstępnie sprężanego.

Miejscowość jest siedzibą szeroko znanego, renomowanego gimnazjum dwujęzycznego słowacko-angielskiego im. Milana Hodży.

ZabytkiEdytuj

  • Kościół katolicki z XIII w., wzniesiony przez strzechę budowlaną związaną z zakonem premonstratensów z Klasztoru pod Zniewem. Przebudowany w końcu XVI w. i ponownie ok. 1774 r., zachował jedynie niektóre detale gotyckie.
  • Kościół ewangelicki, wzniesiony w 1783 r. w stylu tzw. „urzędowego” klasycyzmu. Został przebudowany w l. 1858-59, wtedy też dobudowano wieżę.

Postacie związane z miejscowościąEdytuj

 
Dom rodzinny juraja Langsfelda
 
Pomnik na rynku
 
Kościół katolicki
 
Kościół ewangelicki

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-09].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-09].
  3. a b Slovakia: Žilinský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-11-09].
  4. Sučany - História (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-11-09].