Otwórz menu główne

Szczepan Jan Pilecki h. Leliwa (ur. 26 grudnia 1892 w Przemyślu, zm. 11 listopada 1939 w Lasach Piaśnickich) – wicemarszałek Gminy Polskiej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, znawca literatury polskiej, działacz polskich organizacji wojskowych.

Szczepan Stefan Pilecki
Data i miejsce urodzenia 26 grudnia 1892
Przemyśl
Data i miejsce śmierci 11 listopada 1939
Lasy Piaśnickie
Zawód, zajęcie nauczyciel, znawca literatury polskiej, działacz polskich organizacji wojskowych
Narodowość polska
Tytuł naukowy doktor
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia Polska Wyższa Szkoła Handlowa Macierzy Szkolnej
Małżeństwo Elisabeth Loesdau
Dzieci Janusz Pilecki
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie szlacheckiej. Ojciec - Marceli (1857–1924) był architektem i budowniczym w Przemyślu, matka – Maria Czarnota-Bojarska (1863–1937), była córką Alfreda inżyniera budowlanego i działacza społecznego ze Lwowa. W roku 1911 ukończył przemyskie c.k. Gimnazjum nr 1. Rok później rozpoczął na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego studia, które ukończył w roku 1918. Trzy lata później uzyskał tytuł doktora prawa na tejże uczelni. Podczas I wojny światowej walczył w armii austriackiej na froncie karpackim, a następnie włoskim. W stopniu majora Wojska Polskiego, w latach 1918–1921 w szeregach formacji artyleryjskiej, brał udział w walkach z Czechosłowacją o Śląsk Cieszyński. Po przejściu do rezerwy uzupełnił wykształcenie z zakresu bankowości i przeniósł się do Gdańska, gdzie od początku 1924 roku pracował jako dyrektor tamtejszego oddziału Ziemskiego Banku Kredytowego we Lwowie. W roku 1926 rozpoczął pracę w oddziale Polskiej Agencji Drzewnej, został członkiem gdańskiego Polskiego Klubu Wioślarskiego, którego był wiceprezesem w latach 1925–1926[1]. Pracował także w szkolnictwie jako:

  • nauczyciel kontraktowy w Państwowej Szkole Handlowej w Warszawie w roku 1931[1],
  • nauczyciel etatowy w Żeńskiej Szkole Przemysłowo-Handlowej w Poznaniu w roku 1932[1].

Oddelegowany w roku 1932 do Gdańska do pracy w Polskiej Wyższej Szkole Handlowej Macierzy Szkolnej, w której nauczał ekonomii społecznej, towaroznawstwa, historii handlu, dokumentacji i prawa handlowego. W tym czasie dał się poznać jako aktywny działacz polonijny[2]:

Aresztowany 1 września 1939 roku, był przetrzymywany w więzieniu gdańskim. W wyniku represji obejmujących Polaków po wybuchu II wojny światowej został rozstrzelany w masowej egzekucji polskiej inteligencji w lasach piaśnickich 11 listopada 1939 roku[2] (niektóre źródła podają datę 23 października 1939 lub 22 marca 1940 r. w Stutthofie).

Po roku 1945 jego imieniem nazwano jedną z ulic gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz (przed wojną ulica nosiła nazwę Gustav-Radde-Weg). Obecnie jego imię nosi tramwaj PESA Swing[4].

Żona, gdańszczanka niemieckiego pochodzenia, Elisabeth Loosdau[3], w trakcie II wojny światowej wyjechała do Niemiec; syn Janusz Pilecki (ur. 1927 w Gdańsku), zamieszkały w Monachium[3], jest tłumaczem polskiej literatury na język niemiecki (tłumaczył m.in. utwory Marka Hłaski)[1], muzykologiem (używa nazwiska Hans von Piletzki)[3].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Szczepan Stefan Pilecki (pol.). Gedanopedia. [dostęp 2017-03-13].
  2. a b c d e f Donata Kucal: Prof. dr Szczepan Pilecki (pol.). Szkoły Ekonomiczno-Handlowe im. Macierzy Szkolnej w Gdańsku. [dostęp 2017-03-13].
  3. a b c d Marzena Kaliszczyk: Sylwetki nauczycieli (pol.). Polskie Szkoły Handlowe Macierzy Szkolnej w Wolnym Mieście Gdańsku. [dostęp 2017-03-13].
  4. Szczepan Pilecki (pol.). Gdańskie autobusy i tramwaje. [dostęp 2017-03-13].
  5. Kawalerowie Orderu Virtuti Militari (pol.). stankiewicze.com. [dostęp 2017-03-13].