Sztab Generalny Wojska Polskiego

Sztab Generalny Wojska Polskiego (SG WP) – utworzone w 1918 r. najwyższe dowództwo Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju, które wchodzi pod względem organizacyjnym w skład Ministerstwa Obrony Narodowej i przy pomocy którego wykonuje swoje zadania Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

Sztab Generalny Wojska Polskiego
Logo
Ilustracja
Budynek sztabu przy ul. Rakowieckiej 4a w Warszawie
Państwo

 Polska

Data utworzenia

25 października 1918

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego

generał Wiesław Kukuła

Zastępcy Szefa SG WP

gen. dyw. dr Dariusz Pluta
gen. dyw. dr Karol Dymanowski

Adres
ul. Rakowiecka 4a
00-904 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sztab Generalny Wojska Polskiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Sztab Generalny Wojska Polskiego”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sztab Generalny Wojska Polskiego”
Ziemia52°12′31,1″N 21°00′41,7″E/52,208639 21,011583
Strona internetowa

Siedziba SG WP znajduje się w Warszawie przy ul. Rakowieckiej 4a.

Geneza

edytuj

Zalążkiem Sztabu Generalnego WP był Inspektorat Wyszkolenia Polskiej Siły Zbrojnej istniejący w okresie od 23 kwietnia 1917 do 29 października 1918. Inspektorat został utworzony rozkazem Naczelnego Wodza Wojsk Polskich generała piechoty Hansa von Beselera, a rozwiązany rozkazem Szefa Sztabu Wojsk Polskich generała porucznika Tadeusza Rozwadowskiego, dzień po utworzeniu tegoż Sztabu. Szefem Inspektoratu był do 19 października 1918 generał piechoty Felix von Barth, a od tego dnia pułkownik Henryk Minkiewicz[1].

Historia

edytuj

25 października 1918, w Warszawie, Rada Regencyjna Królestwa Polskiego ustanowiła urząd Szefa Sztabu Wojsk Polskich[2], który 28 października objął generał porucznik Tadeusz Rozwadowski. Na pamiątkę tego aktu Rady Regencyjnej dzień 25 października obchodzony jest jako święto instytucji polskiego Sztabu Generalnego.

22 grudnia 1928 minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zniósł dotychczasową nazwę „Sztab Generalny” i wprowadził na jej miejsce nazwę „Sztab Główny”[3]. Zmiana nazwy oznaczała powrót do tradycji Sztabu Głównego istniejącego w armii Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego. 1 września 1939 przeszedł na organizację czasu wojennego i został przeformowany na Sztab Naczelnego Wodza. Pod tą samą nazwą funkcjonował w Polskich Siłach Zbrojnych, we Francji, a od 1940 r. w Wielkiej Brytanii.

Wiosną 1939 roku oddano do użytku budynek Sztabu Głównego przy ul. Rakowieckiej, zaprojektowany przez Barbarę i Stanisława Brukalskich[4].

8 sierpnia 1944 w Lublinie przystąpiono do organizacji Sztabu Głównego WP, w ramach Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego. 10 lipca 1945 przeformowany na etat pokojowy i przemianowany na Sztab Generalny WP.

Szefowie SG WP
II Rzeczypospolita
Lp. Imię i naziwsko Objął stanowisko Złożył stanowisko Długość służby
1. Tadeusz Rozwadowski 28 października 1918 15 listopada 1918 18 dni
2. Stanisław Szeptycki 16 listopada 1918 7 lutego 1919 83 dni
3. Stanisław Haller 8 lutego 1919 22 lipca 1920 530 dni
4. Tadeusz Rozwadowski

Ponownie

22 lipca 1920 1 kwietnia 1921 253 dni
5. Władysław Sikorski 1 kwietnia 1921 16 grudnia 1922 624 dni
6. Józef Piłsudski 17 grudnia 1922 9 czerwca 1923 174 dni
7. Stanisław Haller

Ponownie

9 czerwca 1923 16 grudnia 1925 921 dni
8. Edmund Kessler 16 grudnia 1925 12 maja 1926 147 dni
9. Stanisław Burhardt-Bukacki 12 maja 1926 19 czerwca 1926 38 dni
10. Tadeusz Piskor 19 grudnia 1928 3 grudnia 1931 1079 dni
11. Janusz Gąsiorowski 3 grudnia 1931 5 czerwca 1935 1280 dni
12. Wacław Stachiewicz 5 czerwca 1935 18 września 1939 1566 dni

Zadania

edytuj

Od 1990 r. Sztab Generalny realizuje podstawowe cele interoperacyjności oraz kompatybilności ze strukturami NATO. Szczególną uwagę zwraca się na problemy wspólnego działania zgłoszonych do Sojuszu Sztabów i wojsk, jak również standaryzację i unifikację wyposażenia technicznego. Zasadnicze przedsięwzięcia SG WP wynikały przede wszystkim z treści wypracowanych założeń modernizacyjnych.

Struktura organizacyjna SG WP

edytuj
 
Znak dyplomowanych oficerów Sztabu Generalnego II Rzeczypospolitej

Kierownictwo[5]

Zarząd Organizacji i Uzupełnień – P1

  • szef – płk Bogdan Sowa
  • zastępca szefa – płk Dariusz Tyszka

Zarząd Analiz Wywiadowczych i Rozpoznawczych – P2

  • szef – płk Mieczysław Bieniek

Zarząd Planowania Użycia Sił Zbrojnych i Szkolenia – P3/P7

Zarząd Logistyki – P4

Zarząd Planowania i Programowania Rozwoju Sił Zbrojnych – P5

Zarząd Kierowania i Dowodzenia – P6

  • szef – płk Piotr Chadowiec
  • zastępca szefa – płk Piotr Chwiej

Zarząd Planowania Rzeczowego – P8

  • szef – gen. bryg. Krzysztof Zielski
  • zastępca szefa – płk Tomasz Grzelak

Przypisy

edytuj
  1. Centralne Archiwum Wojskowe: VII. Narodziny Wojska Polskiego (październik – grudzień 1918) [1]
  2. Dekret Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z 25 października 1918 (Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej Nr 1 z 28 października 1918 roku).
  3. Dz.Rozk. MSWojsk. Nr 36 z 22 grudnia 1928 roku, poz. 396.
  4. Grzegorz Mika. Od przedmieścia do bram przedmieścia. „Skarpa Warszawska”, s. 14, czerwiec 2022. 
  5. Zarządy SGWP [online], Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-02-26] (pol.).
  6. Prezydent Andrzej Duda ogłosił zmiany w dowództwie Sił Zbrojnych RP [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2023-10-10] (pol.).
  7. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Awanse generalskie w SZ RP, SG, SOP, SW oraz SKW [online], Biuro Bezpieczeństwa Narodowego [dostęp 2023-11-09] (pol.).
  8. Szef MON wyznaczył nowych dowódców wojskowych [online], Polska Agencja Prasowa SA [dostęp 2022-10-26] (pol.).
  9. Michał Ratyński, Awanse generalskie w Siłach Zbrojnych RP [online], gov.pl, 1 marca 2021.
  10. Generał brygady / Kontradmirał. gov.pl. [dostęp 2024-02-21].

Linki zewnętrzne

edytuj