Otwórz menu główne

Układ zgorzelecki (właściwie Układ między Rzecząpospolitą Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej)[1] – podpisany 6 lipca 1950 w Zgorzelcu ze strony polskiej przez Józefa Cyrankiewicza i Stefana Wierbłowskiego, a ze strony niemieckiej przez Otto Grotewohla i Georga Dertingera.

Układ zgorzelecki
Układ między Rzecząpospolitą Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej
Inne określenia układ ze Zgorzelca
Przedmiot regulacji granica polsko-niemiecka
Podpisanie 6 lipca 1950
Zgorzelec
Język oryginału polski, niemiecki
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Postanowienia i znaczenieEdytuj

Postanowienie dotyczące przebiegu granicy przyjęło następujące brzmienie[2]:

Wysokie Układające się Strony zgodnie stwierdzają, że ustalona i istniejąca granica biegnąca od Morza Bałtyckiego wzdłuż linii na zachód od miejscowości Świnoujście i dalej wzdłuż rzeki Odry do miejsca, gdzie wpada Nysa Łużycka oraz wzdłuż Nysy Łużyckiej do granicy czesko-słowackiej, stanowi granicę państwową między Polską a Niemcami.
— Art. 1 układu zgorzeleckiego

Do wytyczenia granicy wyznaczono Mieszaną Komisję Polsko-Niemiecką, w skład której weszło po czterech przedstawicieli obu stron[3]. Państwa zobowiązały się również do zawarcia porozumień w sprawie przejść granicznych, małego ruchu granicznego oraz żeglugi na wodach pasa granicznego, po dokonaniu demarkacji[3]. Stosowne porozumienia zawarto 27 stycznia 1951 (Akt o wykonaniu wytyczenia państwowej granicy między Polską a Niemcami)[4] oraz 6 lutego 1952 (ustalenia dotyczące żeglugi i eksploatacji wód)[3][5].

Na układ z 1950 r. powoływała się preambuła układu o przyjaźni, współpracy i wzajemnej pomocy, podpisanego w Warszawie 15 marca 1967 r.[6]

Od zakończenia wojny do 1956 podpisanie traktatu zgorzeleckiego było najważniejszym wydarzeniem w stosunkach polsko-niemieckich[7]. Dokonał on prawnej regulacji granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej[7]. Niemiecka Republika Demokratyczna podpisywała układ, mieniąc się reprezentantem całych Niemiec[7]. Wbrew oficjalnie głoszonemu stanowisku o przyjaźni z NRD układ zgorzelecki de facto nie poprawił stosunków w sposób znaczący[3]. Między przywódcami panowała atmosfera braku zaufania, a przy granicy często dochodziło do lokalnych sporów, szczególnie w kwestii połowów[3].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dz.U. 1951 nr 14 poz. 106
  2. Ryszard Zięba, Justyna Zając: Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2009, s. 106-107. ISBN 978-83-7611-501-6.
  3. a b c d e Ryszard Zięba, Justyna Zając: Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2009, s. 107. ISBN 978-83-7611-501-6.
  4. Dz.U. 1952 nr 53 poz. 346
  5. M.P. 1954 nr 66 poz. 848
  6. Dz.U. 1967 nr 28 poz. 128
  7. a b c Ryszard Zięba, Justyna Zając: Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2009, s. 106. ISBN 978-83-7611-501-6.

BibliografiaEdytuj