Ulica Mikołaja Kopernika w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica Mikołaja Kopernika w Katowicach − jedna z ulic w katowickim Śródmieściu.

ulica Mikołaja Kopernika
Śródmieście
Ilustracja
ulica Mikołaja Kopernika (na końcu widoczna wieża kościoła garnizonowego)
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Długość około 447 m[1]
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m ul. T. Kościuszki (pl. K. Miarki)
Ikona ulica z prawej.svg 70m ul. Styczyńskiego
Ikona ulica z lewej.svg 120m ul. Michała Drzymały
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 200m ul. Marii Skłodowskiej-Curie
Ikona ulica z lewej.svg 300m ul. J. Kilińskiego (pl. Andrzeja)
Ikona ulica koniec T.svg światła 447m ul. Mikołowska
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Mikołaja Kopernika
ulica Mikołaja Kopernika
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Mikołaja Kopernika
ulica Mikołaja Kopernika
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Mikołaja Kopernika
ulica Mikołaja Kopernika
Ziemia50°15′17,5″N 19°00′53,8″E/50,254860 19,014941

OpisEdytuj

 
stara pocztówka przedstawiająca róg ul. Kopernika i pl. Andrzeja, widoczny także Kościół garnizonowy
 
Modernistyczny budynek na rogu ul. Kopernika i pl. Andrzeja

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ul. Tadeusza Kościuszki (pl. Karola Miarki). Następnie krzyżuje się z ulicami: Styczyńskiego, Michała Drzymały, Marii Skłodowskiej-Curie, biegnie obok placu Andrzeja, Aresztu Śledczego. Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Mikołowską.

W okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922)[2] ulica nosiła nazwę Scharnhorststraße[3][4], dla upamiętnienia Gerarda Joanna Dawida Scharnhorsta − przewodniczącego Wojskowej Komisji Reorganizacyjnej[5]. Taka też nazwa obowiązywała w okresie niemieckiej okupacji Polski w latach 1939−1945[6].

U zbiegu ulic Mikołaja Kopernika i Marii Skłodowskiej-Curie odsłonięto 24 maja 2001 roku Pomnik Ofiar Katynia. Na murze więzienia (róg pl. Andrzeja i ul. Mikołaja Kopernika) została umieszczona tablica, upamiętniająca żołnierzy Śląskiego Okręgu Armii Krajowej zamordowanych w katowickim więzieniu w czasie II wojny światowej i w okresie stalinowskim.

Przy ul. M. Kopernika swoją siedzibę mają: banki i towarzystwa ubezpieczeniowe, kancelarie adwokackie, restauracja Zaklęty Czardasz[7].

Przy ulicy Kopernika znajduje się przystanek linii autobusowych KZK GOP[8].

Obiekty historyczneEdytuj

Przy ul. Mikołaja Kopernika znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • Kościół garnizonowy św. Kazimierza Królewicza, wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: 1378/88 z 2 listopada 1988; A/604/2020 z 11 lutego 2020[9]), wzniesiony w latach 1930−1933, w stylu funkcjonalizmu według projektu Leona Dietz d’Army oraz J. Zawadzkiego[10]; kościół jest tynkowany, trójnawowy, bazylikowy, z emporami (gankami nad nawami bocznymi) otwartymi do nawy głównej; posiada jedną wieżę posadowioną w narożniku. Projektanci zakomponowali w jednej bryle kościół i plebanię, a cały zespół wbudowali w narożnik między dwoma ulicami (Kopernika i M. Curie-Skłodowskiej); wnętrze ma zachowane oryginalne wyposażenie funkcjonalistyczne i w stylu art déco; jego autorami są (poza architektami): Zofia Trzcińska-Kamieńska − Droga Krzyżowa i rzeźba Najświętszego Serca Pana Jezusa; Henryk Kunzek − Matka Boska Immaculata; Leon Kowalski − obraz Matki Boskiej Królowej Polski; Marian Szpindler − Chrystus w ołtarzu głównym, Karol Muszkiet − rzeźba św. Antoniego z Padwy; obiekt konsekrowano 25 czerwca 1933[11];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 2)[12];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 3, ul. Styczyńskiego 1)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 4)[12];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 5, 7, róg z ul. Styczyńskiego)[12];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 6, ul. M. Drzymały 2)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 8)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 9)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 11)[12]; mieści się tu Muzeum Barbary i Stanisława Ptaków;
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 12, róg z ul. M. Skłodowskiej-Curie)[12];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 13, róg z ul. M. Skłodowskiej-Curie)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 14)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 16)[12];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 24, ul. J. Kilińskiego 5)[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. M. Kopernika 32)[12].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-27].
  2. J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
  3. Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-06-27].
  4. Adressbuch und Geschäfts-Handbuch der Stadt Kattowitz. Nach amtlichen Material zusammengestellt, herausgegeben von Karl Göldner, königlicher Eisenbahnsekretär, Kattowitz OS 1897.
  5. Katowice. W 138. rocznicę uzyskania praw miejskich, red. Antoni Barciak, Instytut Górnośląski, Urząd Miasta Katowice, Muzeum Historii Katowic, Katowice 2004, s. 23. ​ISBN 83-86053-52-6​.
  6. Plan Katowic z 1942 roku www.grytzka-genealogie.de [dostęp 2011-06-27]
  7. Zaklęty Czardasz (pol.). www.czardasz.com. [dostęp 2011-06-27].
  8. Kursy dla przystanku Katowice Kopernika (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-06-27].
  9. Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 6 marca 2020 r. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2020-03-13]
  10. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-06-27].
  11. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 215. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  12. a b c d e f g h i j k l m n Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-02].

BibliografiaEdytuj

  • Spacery po Katowicach, Urząd Miasta Katowice: Wydział Promocji i Współpracy z Zagranicą, Katowice Grudzień 2003, ​ISBN 83-918152-5-0​.
  • Katowice - Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 22.
  • K. Szaraniec, L. Szaraniec, K. Szarowski, Katowice i Górnośląski Okręg Przemysłowy, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Katowice 1980, s. 30.
  • Lech Szaraniec, Górny Śląsk - Przewodnik, wyd. Muza, Warszawa 1997, ​ISBN 83-7079-875-6​, s. 77.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.