Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Szeroki Dunaj – ulica na Starym Mieście w Warszawie. Ma postać niewielkiego placu, znajdującego się między ul. Wąski Dunaj a murami obronnymi.

Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie
Stare Miasto
Ilustracja
Ulica Szeroki Dunaj, widok w kierunku murów obronnych
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

Warszawa

Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Wąski Dunaj
Ikona ulica ślepy koniec.svg
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Szeroki Dunaj w Warszawie”
Ziemia52°14′59,0″N 21°00′37,0″E/52,249722 21,010278

HistoriaEdytuj

Od XV wieku wraz z ulicą Wąski Dunaj, Szeroki Dunaj występował pod jedną wspólną nazwą Dunaj, pochodzącą od nazwy strumienia, który miał tutaj swoje źródło[1].

Od roku 1631 na Szerokim Dunaju sprzedawano śledzie i inne ryby solone (rybami świeżymi wolno było handlować tylko przekupkom na Rynku Starego Miasta)[2]. Po stronie wschodniej znajdowały się kramy szewców[2]. W roku 1632 północną stronę Szerokiego Dunaju zabudowano jatkami rzeźniczymi przylegającymi do murów obronnych przy bramie Rzeźniczej. W późniejszym okresie jatki zostały zastąpione kamienicami. Zabudowę wschodniej strony placu tworzyły kamienice będące tylną zabudową działek wytyczonych przy ulicy Nowomiejskiej, strony zachodniej – kamienice wybudowane na stosunkowo długich działkach ciągnących się ku murom obronnym Starej Warszawy.

W 1933 istniejąc na placu targowisko zostało zlikwidowane[3]. W latach 1937–1938 podczas odsłaniania murów obronnych rozebrano część zabudowy pierzei północnej[4].

Zabudowa ulicy została zniszczona w roku 1944 – kamienice zachowały jedynie piwnice i fragmenty fasad. Podczas odbudowy w latach 1955–1963 wszystkie domy zrekonstruowano. Zrezygnowano jednak z odbudowy przylegającego niegdyś do muru obronnego domu numer 12.

Ważniejsze obiektyEdytuj

  • Relikty Bramy Rzeźniczej wraz z przejściem na międzymurze.
  • Dom numer 2 był siedzibą cechu szewskiego. Kamienica została odbudowana w 1954[5]. Obecnie znajduje się tu Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych (ul. Wąski Dunaj 10).
  • Dom numer 5 należał do bohatera insurekcji warszawskiej Jana Kilińskiego[4]. Na budynku znajduje się upamiętniająca go tablica, wmurowana w 1961 w miejsce tablicy umieszczonej tam w 1916[6].
  • Dom numer 13, ostatnia z odbudowanych kamienic w 1956, tzw. Dom Kata. Od lat 60. XX wieku mieści się tam Cech Rzemiosł Różnych[5].
  • Od 1970 w północnej części Szerokiego Dunaju stoi XIX-wieczna żeliwna studnia upamiętniająca źródło, skąd brał początek płynący tam niegdyś potok[5].

UpamiętnieniaEdytuj

  • Na ścianie kamienicy przy ul. Wąski Dunaj 10 (od strony Szerokiego Dunaju) w 2008 umieszczono tablicę upamiętniającą Aleksandra Czamera (wł. Alexandra Chalmersa) – Szkota, kilkukrotnego burmistrza Starej Warszawy.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 205.
  2. a b Andrzej Kersten: Warszawa kazimierzowska 1648–1668. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971, s. 87.
  3. Franciszek Galiński: Gawędy o Warszawie. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska“, 1939, s. 58.
  4. a b Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 206.
  5. a b c Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 833. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 296–297. ISBN 83-912463-4-5.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj