Valsesia – duża dolina we Włoszech, w Alpach Pennińskich, w regionie Piemont. Odchodzi od niej kilka dużych dolin bocznych. Nazwą Valsesia określana jest często główna dolina wraz z dolinami bocznymi (m.in. Val Mastallone, Val Sermenza, Val Sorba, Valle Artogna, Val Vogna i Val d'Otro), a sama główna dolina nazwą Val Grande[1][2][3].

Valsesia
Ilustracja
Masyw Monte Rosa widziany z doliny Valsesia
Państwo

 Włochy

Region

 Piemont

Rodzaj obiektu

dolina

Położenie na mapie Piemontu
Mapa konturowa Piemontu, u góry znajduje się punkt z opisem „Valsesia”
Położenie na mapie Włoch
Mapa konturowa Włoch, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Valsesia”
Ziemia45°49′00″N 8°08′00″E/45,816667 8,133333

Główna dolina, czyli Val Grande zaczyna się w miejscowości Romagnano Sesia. Stąd dolina prowadzi na północny zachód i dochodzi do masywu Monte Rosa za którym znajduje się szwajcarska dolina Mattertal[2].

W górnej części dolinę od zachodu ogranicza potężny boczny grzbiet masywu Monte Rosa m.in. ze szczytami Schwarzhorn (4322 m), Piramide Vincent (4215 m), Balmenhorn (4167 m), Punta Giordani (4046 m) i Punta Vittoria (3435 m). Grzbiet ten oddziela dolinę Valsesia od doliny Val di Gressoney i jest granicą między regionami Dolina Aosty i Piemont[3].

Alagna Valsesia i szczyty Punta Grober i Monte del Turlo

Od północnego wschodu i wschodu górną część doliny Valsesia ogranicza kolejny boczny grzbiet masywu Monte Rosa (odchodzący od szczytu Signalkuppe – 4554 m) m.in. ze szczytami Punta Grober (3497 m), Punta Rizzetti (3196 m), Pizzio Bianco (3215 m) i Corno di Faller (3128 m). Grzbiet ten oddziela dolinę Valsesia od doliny Valle Anzasca[3].

Doliną płynie rzeka Sesia wypływająca z lodowców Ghiacciaio della Sesia, Ghiacciaio di Bors i Ghiacciaio delle Piode. Uchodzi ona do rzeki Pad[2].

W górnej części doliny znajduje się park regionalny Parco dell'Alta Valsesia[4]. Jest to najwyżej położony park w Europie. Znajduje się w pobliżu najwyżej położonej miejscowości w dolinie (u podnóża masywu Monte Rosa) – Alagna Valsesia[5].

Rzeka Sesia w miejscowości Riva Valdobbia

Większe miejscowości w dolinie to Riva Valdobbia, Mollia, Campertogno, Piode, Pila, Scopello, Scopa, Balmuccia (odchodzi tu dolina Val Sermenza), Vocca, Varallo (odchodzi tu dolina Val Mastallone), Quarona, Borgosesia, Serravalle Sesia i Romagnano Sesia[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Jan Babicz, Dariusz Tkaczyk, Alpy, Sklep Podróżnika, Warszawa, 1993.
  2. a b c d Italien 1, Oberitalienische Seen, Mailand, Turin, Marco Polo, ISBN 3-89525-230-1.
  3. a b c Punta Gnifetti Mountain Information, www.mountain-forecast.com [dostęp 2018-09-17] (ang.).
  4. Parco dell’Alta Valsesia e dell’Alta Val Strona, www.parks.it [dostęp 2018-09-17] (wł.).
  5. Vallèe d’Aoste, Studio F.M.B. Bologna, ISBN 88-7775-316-1.