Otwórz menu główne

Władysław Grodecki (ur. 27 maja 1942 w Brzeźnicy Dębickiej, zm. 13 października 2018 w Krakowie[1]) – polski podróżnik, przewodnik, z wykształcenia mgr inż. geodeta. Głównym celem jego wędrówek było poszukiwanie śladów Polaków oraz odkrywanie ich historii. Dzięki swoim zasługom w promowaniu polskiej kultury za granicą nazywany był „Wędrownym Ambasadorem”. Odbył ponad 100 wypraw zagranicznych, w tym trzy samotne wyprawy dookoła świata[2].

Władysław Grodecki
Data i miejsce urodzenia 27 maja 1942
Brzeźnica Dębicka
Data i miejsce śmierci 13 października 2018
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Batowicki
Zawód, zajęcie podróżnik
geodeta
przewodnik
Odznaczenia
Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Turystyki” Srebrny Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej Odznaka „Honoris Gratia”
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Władysław Grodecki urodził się w Brzeźnicy Dębickiej, leżącej pomiędzy Tarnowem a Rzeszowem. Jego ojciec, Jan, wywodził się z wielodzietnej rodziny rolniczej. Matka, Bronisława, ukończyła przedwojenne gimnazjum i to ona głównie zajmowała się wychowaniem syna. Gdy miał 12 lat, jego matka zmarła[3]. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Brzeźnicy, a od 1958 r. do Technikum Geodezyjnego w Jarosławiu. W 1963 r. rozpoczął studia na Politechnice Warszawskiej na Wydziale Geodezji i Kartografii. Praca magisterska pt. „Mapa panoramiczna Beskidu Niskiego”, napisana została w Katedrze Kartografii pod kierunkiem prof. Felicjana Piątkowskiego. Obronił ją 23 grudnia 1968 r., uzyskując tytuł mgr inż. kartografii.

1 lutego 1969 r. Władysław Grodecki rozpoczął pracę w Krakowskim Przedsiębiorstwie Geodezyjnym. Jego pierwszym zadaniem na stażu było wykonanie nowego pomiaru na Czerwonym Prądniku. Pracując w Przedsiębiorstwie Geodezyjno-Kartograficznym w Warszawie wyjechał na dwuletni kontrakt do Iraku. Po powrocie do Polski przez kolejne 13 lat był zatrudniony jako przewodnik miejski w Krakowskim Kole Przewodników Miejskich (KKPM). Ponadto w latach 1977–1989 był pilotem wycieczek zagranicznych, organizowanych przez PTTK. Uczestniczył w wielu wycieczkach po Europie Zachodniej i Północnej oraz do Azji. Na początku lat 90. założył firmę świadczącą usługi przewodnickie. Zorganizował i prowadził liczne wyprawy po Europie oraz na Wschód.

Był gościem polskich programów telewizyjnych i radiowych (m.in. TVP1, TVP2, TVP Polonia, Polsat, TVN) oraz zagranicznych (w Chicago, Nowym Jorku, Kurytybie, Bratysławie, Delhi, Dyiarbakir). Ponadto w trakcie wędrówek po świecie wystąpił na sesji plenarnej UM Kurytyby oraz był przyjmowany m.in. przez: Jana Pawła II, ambasadora Iranu w Warszawie i Belgii w Brazylii, maharadżę Kolhapuru (w Indiach), szejków na Pustyni arabskiej, ks. Mariana Żelazka, ks. kard. Adama Kozłowieckiego, Prezydenta Moorei (w Polinezji Francuskiej), Prezesa Kongresu Polonii AmerykańskiejEdwarda Moskala, w pałacu Rudolpha Valentino w Hollywood, wodza Apaczów Guerrerę, premiera Malezji w Kuala Lumpur.

WyprawyEdytuj

  • 1992–1994. Wyprawa dookoła świata na trasie: Polska – Słowacja – Węgry – Rumunia – Bułgaria – Turcja – Iran – Pakistan – Indie – Sri Lanka – Australia – Nowa Zelandia – Hawaje – USA – Peru – Kolumbia – Brazylia – Paragwaj – Belgia – Niemcy – Polska[4].
  • 1997–1998. Wyprawa przez Azję, Afrykę i Europę. Trasa: Polska – Białoruś – Rosja – Chiny – Laos – Tajlandia – Indie – Nepal – Kenia – Tanzania – Zambia – Zimbabwe – RPA – Polska[5].
  • 1999–2000. Wyprawa dookoła świata na trasie: Polska – Kanada – USA – Meksyk – Polinezja Francuska – Tajwan – Indonezja – Singapur – Malezja – Tajlandia – Kambodża – Bangladesz – Indie – Polska[6].
  • 2002–2003. Wyprawa dookoła świata na trasie: Polska – USA – Kanada – USA – Meksyk – Gwatemala – Honduras – Nikaragua – Kostaryka – Panama – Kolumbia – Ekwador – Peru – Boliwia – Argentyna – Chile – Tajlandia – Polska[7][8].

Działalność patriotycznaEdytuj

Władysław Grodecki był wychowany w duchu miłości do Boga i Ojczyzny[9]. W czasie swych studiów na Politechnice Warszawskiej uczestniczył w strajku okupacyjnym[3]. Następnie w czasie pracy zawodowej w Krakowskim Przedsiębiorstwie Geodezyjnym został szefem związków zawodowych. Od roku 1976 nieprzerwanie prowadzi działalność popularyzatorsko-oświatową w wielu różnych środowiskach (młodzieży szkolnej, przewodników, emerytów, robotników itd.), za co został nagrodzony m.in. odznaką Zasłużonego Popularyzatora Wiedzy TWP[10]. W okresie „Solidarności” prowadził wykłady o charakterze patriotycznym w hotelach robotniczych Nowej Huty. Przez wiele lat, z ramienia Komitetu Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego, opiekował się kryptą Marszałka w Katedrze Wawelskiej. Po jednym z jego wykładów historycznych w krypcie, ówczesny metropolita krakowski Karol Wojtyła powiedział „tak mówić należy”[2].

W czasie stanu wojennego w mieszkaniu Władysława Grodeckiego istniał punkt kontaktowy (przywożona była „bibuła” z Gdyni, którą odbierali koledzy z Nowej Huty i odwrotnie). Prowadził wykłady o „Solidarności”, brał udział w manifestacjach patriotycznych w Krakowie, wykonując m.in. dokumentację fotograficzną[11]. Wspierał uczestników strajku głodowego w kościele NMP w Bieżanowie Starym (m.in. umożliwił pobyt w swoim mieszkaniu przez 8 dni dwóm wycieńczonym uczestnikom głodówki). Za swoją postawę był wielokrotnie przesłuchiwany i szykanowany. Kilkanaście razy brał udział w Marszach Szlakiem I Kompanii Kadrowej, za co (po 10 marszach) został uhonorowany odznaką Uczestnikowi Marszu Kadrówki[12].

Po czerwcu 1980 roku, gdy Kopiec Józefa Piłsudskiego uznano za zabytek kultury i historii narodu, Władysław Grodecki zaangażował się w jego odnowę. Począwszy od 1988 r. przywoził ziemię, którą składano na kopcu (najpierw przywiózł ziemię z Cmentarza w Narviku, a później niemal co roku z kolejnych wypraw). Ogółem przywiózł ziemię z około 150 polskich cmentarzy rozsianych po całym świecie, grobów wybitnych Polaków oraz miejsc ważnych dokonań rodaków i pól bitewnych. Wielokrotnie pobraniu ziemi towarzyszyła msza święta i uroczystość patriotyczna[13]. Za zaangażowanie w opiekę nad Kopcem został w 1997 r. odznaczony srebrnym medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej[14].

Władysław Grodecki prowadził działalność patriotyczną również poza granicami kraju. Jednym z najważniejszych elementów każdej wyprawy było prezentowanie kultury Polski oraz Krakowa. Tradycyjną częścią podróży były wizyty w ośrodkach polonijnych, mediach i misjach. Działalnością tą zasłużył sobie Władysław Grodecki na miano „Wędrownego Ambasadora”[15]. Najważniejszym jednak celem podczas wypraw było poszukiwanie śladów Polaków. Odwiedzał polskie cmentarze i pozostałości po obozach w których przebywali Polacy w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu. Zbierał dokumentację fotograficzną i naukową, a wyniki swych badań prezentował na licznych spotkaniach i odczytach w domach kultury, szkołach oraz na łamach prasy[16][17].

PublikacjeEdytuj

Władysław Grodecki współpracował m.in. z czasopismami[18]: „Płomyczek”, „Wzrastanie”, „Gazeta Polska”, „Dziennik Polski”, „Nasza Polska”, „Kurier Podlaski”, „Źródło”, „Salwator”, „Politechnik”, „Nasz Dziennik”, „Semestr”, „Droga”, „Super Express”, „Nowy Lud”, „Brat”, „GLOBTROTER”, „Dominik”, „PRO MEMORIA”, „Nowy Dziennik”.

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Start - Władysław Grodecki, grodecki.eufrutki.net [dostęp 2018-10-14] (pol.).
  2. a b Antoni Lenkiewicz. Polacy na przełomie XX i XXI wieku. . III. s. 39–41. Wrocław. ISSN 83-912172-1-3. 
  3. a b Zbigniew Zając. Doświadczenia nas kształtują. „Miesięcznik Politechniki Warszawskiej”, s. 22–23, październik 2009. 
  4. Jarosław Szarek. Szlakiem Vasco da Gamy. „Droga”, s. 14–16, 1994. 
  5. Jolanta Grzelak-Hodor. Wędrowny ambasador. „Gazeta krakowska”, s. 17, 26 czerwca 1998. 
  6. Józef Baran. Lepiej, by podróż trwała wiele lat. „Dziennik Polski”, s. 35, 29 kwietnia 2000. 
  7. Robert Bodnar. Wszędzie na świecie są Polacy. „Nasza Polska”, s. 19, 11 czerwca 2002. 
  8. Władysław Grodecki. Ucałuj ziemię polską. „Wzrastanie”, s. 26–27, listopad 2003. 
  9. Agnieszka Kruszyńska. W 30 lat z Brzeźnicy dookoła świata. „Obserwator lokalny”. 3(388). s. 21. 
  10. KTO jest KIM w KRAKOWIE. „Dziennik Polski”, s. 10, 17 kwietnia 2005. 
  11. Pamięć o odwadze: Manifestacje i kapłani. „Dziennik Polski”, 2006-12-14. 
  12. Twarze marszu. XLVII (32. po wojnie) Marsz Szlakiem I-szej Kompanii Kadrowej Kraków-Kielce 6-12 VIII 2012. . s. 52. Kielce. ISSN 978-83-933447-8-9. 
  13. Ziemia z żołnierskich mogił. „Gość krakowski”, sierpień 2007. 
  14. „Czas”, 1 sierpnia 1997. 
  15. Agnieszka Cios. Zawód: podróżnik. „Gazeta Wyborcza”, s. 8, 19–20 czerwca 1999. 
  16. Podróże pod wezwaniem. Gazeta, 18-20.06.1999.
  17. Wszędzie na świecie są Polacy. Nasza Polska, 2002-06-11.
  18. a b Autobiografia Władysława Grodeckiego.

BibliografiaEdytuj