Walki pod Darnicą

Bitwa pod Darnicąbitwa polskich żołnierzy obrony przeciwlotniczej stoczona 8 kwietnia 1944 o stację i węzeł kolejowy Darnica, podczas II wojny światowej.

Bitwa pod Darnicą
II wojna światowa, front wschodni
Ilustracja
Stacja Darnyca - widok współczesny
Czas 8 kwietnia 1944
Miejsce Darnyca k. Kijowa
Terytorium ZSRR
Przyczyna niemiecki nalot na stację kolejową
Wynik odparcie ataku lotniczego
Strony konfliktu
 III Rzesza  ZSRR
Polska Rzeczpospolita Ludowa#Rzeczpospolita Polska (1944–1952) Polska
Dowódcy
n/n ppłk Włodzimierz Sokołowski
Siły
50 Ju 88 8 armat plot.,
5 pkm
Straty
5 strąconych Ju 88 45 poległych i zmarłych z ran,
7 zaginionych,
53 rannych,
3 zniszczone armaty plot., pkm i PUAZO-3
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Ziemia50°25′53″N 30°38′41″E/50,431389 30,644722
Front wschodni (II wojna światowa)
1941

Atak Niemiec na ZSRR • Brześć • Białystok – Mińsk • Rosienie • Dubno – Łuck – Brody • Besarabia • Wojna kontynuacyjna • Karelia (I) • Hanko • Smoleńsk (I) • Humań • Kijów (I) • Tallinn • Jelnia • Odessa • Krym (I) • Sewastopol • Charków (I) • Leningrad • Rostow • Moskwa • Tichwin (I) • Tichwin (II) • Kercz (I)

1942

Lubań • Rżew – Wiaźma • Barwienkowo – Łozowa • Toropiec – Chołm • Diemiansk • Charków (II) • Fall Blau • Woroneż • Siniawino • Rżew • Stalingrad • Operacja Uran • Operacja Zimowy Sztorm • Operacja Mały Saturn

1943

Operacja Pierścień • Operacja Iskra • Operacja Polarna Gwiazda • Krasnyj Bor • Charków (III) • Operacja Bawół • Operacja miuska • Kursk • Prochorowka • Orzeł • Biełgorod – Bogoduchowsk • Mga • Smoleńsk (II) • Lenino • Dniepr • Tamań • Kercz (II) • Kijów (II)

1944

Ukraina • Leningrad – Nowogród • Krym (II) • Wyborg – Pietrozawodzk • Świrsk – Pietrozawodzk • Operacja Bagration • Bobrujsk • Mińsk • Wilno • Lwów – Sandomierz • Dęblin – Puławy • Warszawa (I) • Baranów – Sandomierz • Brześć – Lublin • Warka – Magnuszew • Jassy – Kiszyniów • Karpaty • Dukla – Preszów • warszawska Praga • przyczółki warszawskie • Czerniaków • Suursaari • Kraje bałtyckie • Kurlandia • Petsamo • Zakarpacie • Belgrad • Kosowo • Gusiewo • Budapeszt

1945

Wisła – Odra • Sandomierz – Śląsk • Mława – Elbląg • Częstochowa • Warszawa (II) • Kraków • Operacja Konrad III • Nowy Sącz • Łódź • Poznań • Prusy Wschodnie • Królewiec • Dolny Śląsk • Głogów • Wrocław • Wał Pomorski • Operacja Sonnenwende • Pomorze • Kołobrzeg • Górny Śląsk • Balaton • Wiedeń • Morawy • Berlin • wzgórza Seelow • Odra • Nysa Łużycka • Brandenburgia • Łużyce • Budziszyn • Halbe • Praga • Bornholm
kapitulacja III Rzeszy

Bałtyk • Morze Czarne

PrzebiegEdytuj

W marcu 1944, zgodnie z rozkazem dowódcy Armii Polskiej gen. dyw. Zygmunta Berlinga nr 038, jednostki polskie przegrupowywały się transportem kolejowym na Ukrainę w rejon Żytomierza i Berdyczowa. 23 marca 1 Samodzielny Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej pod dowództwem ppłk. Włodzimierza Sokołowskiego, w składzie: dowództwo i sztab, 1 bateria (dowódca – por. Iwan Kononienko; 4 armaty plot. kalibru 37 mm), 3 bateria (dowódca – por. Mikołaj Aripowski; 4 armaty plot. kalibru 85 mm), pluton plot. karabinów maszynowych (dowódca – ppor. Jakub Łubski; 5 pkm kalibru 12,7 mm), załadowany na transport operacyjny nr 15046 na stacji Poczynek, przemieszczał się po trasie: Smoleńsk, Briańsk, Darnica (przedmieścia Kijowa)[1]. 7 kwietnia w południe dywizjon przybył do Darnicy. Na stacji stało wiele transportów operacyjnych, czekając na swoją kolejkę przeprawy na zachodni brzeg Dniepru.

Było jeszcze widno 7 kwietnia, gdy w obronie przeciwlotniczej Kijowa i Darnicy zarządzono alarm przeciwlotniczy. Nad Darnicą przeleciały dwa niemieckie samoloty rozpoznawcze Focke-Wulf Fw 187 na wysokości około 7000 m, wykonały zakręt i odleciały na zachód.

W nocy z 7 na 8 kwietnia o 0:45 nad Darnicą pojawiło się około 50 niemieckich bombowców Junkers Ju 88 i rozpoczęło bombardowanie węzła kolejowego i znajdujących się na nim transportów wojskowych[2]. Dywizjony: sowiecki i polski otworzyły ogień. Mimo ośmiu bezpośrednich trafień bomb w wagony kolejowe, przeciwlotnicy prowadzili skuteczny ogień zaporowy z dział i karabinów maszynowych. Strącono 2 niemieckie samoloty i trzy bomby oświetlające[3].

Straty dywizjonu: 45 poległych i zmarłych z ran, 7 zaginionych, 53 rannych; zniszczone – armata plot. kalibru 85 mm, 2 armaty plot. kalibru 37 mm, plot. karabin maszynowy kalibru 12,7 mm, przyrząd do kierowania ogniem artylerii plot. PUAZO-3[4].

Walki żołnierzy polskich pod Darnicą zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic w okresie lat 1945–1990: "DARNICA 8 IV 1944"[5].

Polegli i zmarli z ran[6]Edytuj

  1. Kan. Jan Albin, ur. 1911, s. Marcina – szofer
  2. Bomb. Bazyli Andruszczyszyn, ur. 1919, s. Michała – obsługa działa
  3. Ogn. Bolesław Józef Balcer, ur. 1909, s. Władysława – szef 1 baterii,
  4. Por. Stanisław Bednarz, ur. ?, s. Jana – szef łączności dywizjonu
  5. Kpr. Karol Bers, ur. 1913, s. Piotra – mechanik traktorowy
  6. Kan. Ryszard Bober, ur. 1922, s. Franciszka – traktorzysta
  7. Kan. Stanisław Brodzki, ur. 1922, s. Antoniego – zwiadowca
  8. Kan. Józef Bukatko, ur. 1919, s. Adama – obsługa działa
  9. Kan. Jan Cap, ur. 1909, s. Teodora – zwiadowca
  10. Kpr. Berko Ferdman, ur. 1919, s. Sendera – celowniczy
  11. Bomb. Izaak Geninder, ur. 1919, s. Józefa – obsługa ckm
  12. Kpr. Justyn Gesewicz, ur. 1918, s. Jana – obsługa działa
  13. Kan. Konstanty Góralski, ur. 1908, s. Mariana – obsługa działa
  14. Kpr. Stefan Helu, ur. 1919, s. Aleksandra – zastępca dowódcy drużyny ckm
  15. Kan. Jerzy Jemiec, ur. ?, s. Michała – dalmierzysta
  16. Kan. Zdzisław Kalinka, ur. 1926, s. Michała – obsługa działa
  17. Kpr. Ignacy Karliński, ur. 1923, s. Adolfa – obsługa ckm
  18. Bomb. Stanisław Klimek, ur. 1925, s. Antoniego – obsługa działa
  19. Por. Iwan Kononienko, ur. 1920, s. Aleksandra – dowódca 1 baterii
  20. Kan. Lidia Krupicka, ur. 1920, c. Fiodora – dalmierzysta
  21. Kan. Demian Kukura, ur. 1919, s. Bazylego – obsługa działa
  22. Kpr. Michał Kurczewski, ur. 1911, s. Wincentego – dowódca drużyny ckm
  23. Kpr. Jan Leonowicz, ur. 1924, s. Marcina – telefonista
  24. Bomb. Kazimierz Łojek, ur. 1920, s. Stanisława – starszy telefonista
  25. Kan. Arnold Malson, ur. 1922, s. Michała – szofer
  26. Bomb. Paweł Nikoniuk, ur. 1917, s. Andrzeja – obsługa działa
  27. Bomb. Władysław Norman, ur. 1920, s. Aleksandra – celowniczy
  28. Bomb. Bolesław Nowogoński, ur. 1921, s. Alberta – traktorzysta
  29. Kan. Michał Olszewski, ur. 1919, s. Aleksandra – dalmierzysta
  30. Kan. Tadeusz Palczewski, ur. 1921, s. Jana – traktorzysta
  31. Kan. Tadeusz Polak, ur. 1924, s. Piotra – obsługa działa
  32. Kpr. Szczepan Probala, 1919, s. Marcina – obsługa działa
  33. Kpr. Michał Przybysz, ur. 1912, s. Jana – instruktor chemiczny
  34. Kpr. Tadeusz Rogowski, ur. 1919, s. Adolfa – dowódca działonu
  35. Plut. Mieczysław Roszkowski, ur. 1918, s. Jana – zastępca dowódcy plutonu ds. politycznych
  36. Kpr. Adolf Różycki, ur. 1917, s. Stefana – starszy telegrafista
  37. Kpr. Witalis Rutkowski, ur. 1918, s. Kazimierza – radiotelegrafista
  38. Kan. Bernard Jan Schier, ur. 1917, s. Edwarda – obsługa ckm
  39. Kpr. Józef Socha, ur. 1920, s. Józefa – dowódca działonu
  40. Bomb. Paweł Stankiewicz, ur. 1919, s. Błażeja – obsługa ckm
  41. Kpr. Stanisław Szklarzewski, ur. 1919, s. Dominika – dowódca drużyny ckm
  42. Kan. Bronisław Szumacher, ur. 1920, s. Mariana – telefonista
  43. Bomb. Józef Świderski, ur. 1909, s. Gawryła – obsługa działa
  44. Ogn. Witold Turczewski, ur. 1918, s. Franciszka – rusznikarz
  45. Kan. Eugeniusz Zakrzewski, ur. 1917, s. Bolesława – obsługa działa

CiekawostkiEdytuj

Szkoła Podstawowa nr 4 w Piastowie nosi imię Bohaterów spod Darnicy.

PrzypisyEdytuj

  1. Jerzy Bordziłowski [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. s. 297.
  2. Jerzy Ostrowski: Pierwszy Przeciwlotniczy. Z dziejów 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1966, s. 68–91.
  3. Jerzy Ostrowski: Pierwszy Przeciwlotniczy. Z dziejów 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1966, s. 74 i 86.
  4. Zbigniew Moszumański, O stratach bezpowrotnych 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2004, nr 2, s. 292–294.
  5. Marcin Kuhiwczak & Łukasz Mydlarski|design by Patryk Rydzyk|2011, ..:: :: Aktualności ::.., 16dz.wp.mil.pl [dostęp 2016-05-12].
  6. Tamże, s. 294–295; Leszek Kocoń, Zaginieni 1939–1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu, t. 1, Powiat łomżyński, Białystok 2008, s. 203.

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Bordziłowski [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. Tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Zbigniew Moszumański, O stratach bezpowrotnych 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2004, nr 2, s. 291–295.
  • Jerzy Ostrowski: Pierwszy Przeciwlotniczy. Z dziejów 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1966.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.