Otwórz menu główne

Wielkoraki (Eurypterida) – wymarła gromada (w niektórych klasyfikacjach rząd) stawonogów.

Wielkoraki
Eurypterida
Burmeister, 1843
Wielkorak
Wielkorak
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada wielkoraki

Opis Pancerz wąski, prosoma zrośnięta, ze słabo zauważalnym segmentowaniem. Opistoma utworzona przez 12 segmentów. Na końcu prosomy, przy granicy z opistomą para odnóży bardzo powiększona, poszerzona i zmodyfikowana w duże narządy służące do pływania. Największe okazy wielkoraków miały 2,5 m (Jaekelopterus rhenaniae, Pterygotus), zwykle wielkoraki mierzyły jednak kilkadziesiąt cm.

Tryb życia: Bentos ruchomy, drapieżne, wody głównie morskie, ale niektóre gatunki żyły w wodach słodkich i półsłonych.

Występowanie: Grupa kosmopolityczna, znana ze wszystkich kontynentów (z wyjątkiem Antarktydy), najliczniej z Europy i Ameryki Północnej, również na terenie Polski.

Zasięg wiekowy: ordowikperm

Systematyka wielkoraków według Tollertona, 1989Edytuj

Istnieje ponad 300 znanych gatunków wielkoraków reprezentujących ponad 60 rodzajów z około 20 rodzin (Tollerton, 1989) Niekompletna lista taksonów wielkoraków: Glyptoscorpioidae

Slimonioidea

Hughmillerioidea

Mixopteroidea

  • Mixopteridae
  • Lanarkopteridae

Megalograptoidea

Eurypteroidea

  • Eurypteridae

Stylonuroidea

Dolichocephala

  • Claypolidae (?)
    • Claypole
      • C.? lacoana
  • Drepanopteridae
  • Parastylonuridae
  • Laurieipteridae

Kokomopteroidea

  • Kokomopteridae
  • Hardieopteridae

Brachyopterelloidea

  • Brachyopterellidae

Rhenopteroidea

Mycopteropoidea

Pterygotoidea

BibliografiaEdytuj

  • Simon J. Braddy, Markus Poschmann & Erik Tetlie. Giant claw reveals the largest ever arthropod. Biology Letters, 2008, 4, 106–109.
  • U. Lehmann & G. Hillmer, 1991: Bezkręgowce kopalne. Wyd. Geologiczne, Warszawa.
  • The Paleobiology Database (ang.)