Zębców
Ten artykuł od 2010-09 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Zębców (niem. Sembsow, Zembcow) – dzielnica Ostrowa Wielkopolskiego umiejscowiona w południowej jego części. Także osiedle administracyjne Ostrowa (Osiedle VII Zacisze-Zębców).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Zaciszezebcowplan.jpg/250px-Zaciszezebcowplan.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Zebcowplan.jpg/250px-Zebcowplan.jpg)
Historia
edytujW przeszłości nosił nazwy Ząbców, Zembcowo, Zembczewo, Zembców. Wzmiankowany od 1419 jako wieś rycerska[1]. Kolejni właściciele byli również (z reguły) dziedzicami Ostrowa. Najznaczniejsi to Leszczyńscy, Przebendowscy, Bielińscy, Radziwiłłowie. Większą część wsi stanowił majątek dworski, którego pozostałości można znaleźć dziś w rejonie ulicy Brzozowej. Wieś włączono do Ostrowa w roku 1934.
Lata 90. XX wieku to okres szybkiej rozbudowy dzielnicy. Od 2005 Zębców uczestniczy w unijnym programie MO.DI (Mountains Digital). Projekt ten ma na celu integrację lokalnych społeczności z głównymi centrami ekonomicznymi i administracyjnymi poprzez szeroki dostęp do usług internetowych. Oprócz Zębcowa do udziału w projekcie wytypowano także kaliskie Dobrzec i Sulisławice oraz społeczności z Włoch, Słowenii i Hiszpanii.
Osiedla
edytuj- VII Zacisze-Zębców.
Większa część historycznego Zębcowa objęta jest obszarem osiedla Zacisze-Zębców. Obejmuje ono także mniejsze jednostki: osiedle Bajkowe, osiedle Zębcowska, oraz zamknięte osiedle Zacisze I.
Zabudowa jest głównie jednorodzinna. Dominują w niej domy nowe, starsza zabudowa tego typu skupiona jest głównie północnej części osiedla (rejon ulic Zacisze, Okopowa). W południowej jej części zlokalizowane są głównie tereny przemysłowo-składowe (na bazie dużego upadłego zakładu, Prefabet, powstało wiele firm z różnych branż, głównie budowlanych), także Miejskie Składowisko Odpadów. Zlokalizowana jest tu także Dyrekcja Dróg (Okręgowa, Powiatowa).
Osiedle Zacisze-Zębców nie obejmuje swoim zasięgiem tzw. Nowego Zębcowa - kolonii dawnych domków pracowniczych Fabryki Wagon położonych w rejonie skrzyżowania ulic Wrocławskiej i Osiedlowej.
Zabytki
edytuj- zabudowania podworskie z XIX wieku
- dawny dworek dzierżawcy z małym ogrodem (I połowa XIX wieku), obecnie rozbudowany o jedno skrzydło - mieści przedszkole
- dawny spichlerz (II połowa XIX wieku), piętrowy, murowany z kamienia, z elementami muru pruskiego, zrewaloryzowany, zaadaptowany na dom mieszkalny
- zabudowa o charakterze wiejskim w rejonie ulicy Włościańskiej: domy mieszkalne i zabudowania gospodarcze z XIX wieku
- krzyż przydrożny, kapliczki, wiek XIX i pocz. wieku XX
Parki, lasy
edytuj- Borek Zębcowski. Miejsce ukrycia partyzantów i harcerzy podczas II wojny światowej (Dziennik Harcerza i Szarotki)
Szlaki turystyczne
edytujPrzez Zębców przebiegają szlaki turystyczne:
- pieszy: Ostrów - Zębców - Janków Przygodzki - Antonin - Kotłów
- rowerowy - Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Rychtalskie: Zębców - Janków Przygodzki - Antonin Nadleśnictwo
- rowerowy: Ostrów - Zębców - Stare Kamienice - Wysocko Małe - Chynowa - Antonin - Odolanów - Garki
Znani zębcowianie
edytuj- Stanisław Grzęda - duchowny katolicki, działacz społeczny, inicjator założenia Ostrovii, pierwszego polskiego klubu piłkarskiego w Poznańskiem
Przypisy
edytuj- ↑ Ostrów Wielkopolski - dzieje miasta i regionu, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1990, s. 91, ISBN 83-210-0851-8 .
Linki zewnętrzne
edytuj- Zębców, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 575 .