Zatoczek białowargi

Zatoczek białowargi (Anisus leucostoma) – palearktyczny gatunek słodkowodnego ślimaka płucodysznego z rodziny zatoczkowatych (Planorbidae).

Zatoczek białowargi
Anisus leucostoma
(Millet, 1813)
Ilustracja
Muszle
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada ślimaki
Podgromada płucodyszne
Rząd nasadooczne
Rodzina zatoczkowate
Rodzaj Anisus
Gatunek zatoczek białowargi
Synonimy
  • Planorbis leucostoma Millet, 1813
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg

TaksonomiaEdytuj

W literaturze zachodniej jest opisywany pod nazwą Anisus leucostoma[1][2], a w polskojęzycznej Anisus leucostomus[3]. Wielu malakologów nie akceptuje wyodrębniania tego gatunku traktując go jako synonim Anisus septemgyratus[1][3].

WystępowanieEdytuj

Zasięg jego występowania obejmuje Europę, północną Turcję i północny Iran oraz zachodnią i środkową Syberię. Według niektórych źródeł nie stwierdzono jego obecności w Finlandii i Estonii[2], czemu przeczą dane IUCN[1].

Zatoczek białowargi zasiedla małe zbiorniki wody stojącej, głównie na bagnach i torfowiskach, także okresowo zalewane, zanikające. W zbiornikach okresowych jest gatunkiem charakterystycznym. Spotykany głównie na równinach, ale – w przeciwieństwie do Anisus spirorbis – występuje również na obszarach górzystych (do 1800 m w Szwajcarii)[2]. W Polsce jest gatunkiem pospolitym[3].

BudowaEdytuj

Muszla o wymiarach 1,4–1,5 × 6–7 mm, zwykle brązowa, bardzo lśniąca. Jej górna powierzchnia jest zwykle spłaszczona. Skręty są lekko wypukłe, w liczbie 6–6,5. Ostatni skręt nie jest szerszy od poprzedniego, ale szerszy niż u A. septemgyratus i węższy niż u A. spirorbis[2].

Biologia i ekologiaEdytuj

Wykazuje wybitną odporność na wysychanie, co pozwala mu przetrwać okres suszy[3]. Rozmnaża się od kwietnia do września[2]. Jest nosicielem wielu gatunków przywr, m.in.: Australapatemon burti, A. minor, Gigantobilharzia suebica i Echinoparyphium pseudorecurvatum[1].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

W wielu regionach Europy jest zagrożony z powodu utraty siedlisk[2]. W pozostałych obszarach zasięgu jest szeroko rozprzestrzeniony, lokalnie występuje licznie[1], a nawet masowo.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Anisus leucostoma. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  2. a b c d e f F. Welter-Schultes: Species summary for Anisus leucostoma (ang.). W: AnimalBase. Early zoological literature [on-line]. AnimalBase Project Group, 2010. [dostęp 21 sierpnia 2012].
  3. a b c d Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 389, 420. ISBN 978-83-88147-09-8.