Otwórz menu główne

Zawory (słow. Závory, niem. Zawory-Pass, Riegelpass, węg. Zawory-hágó[1], 1879 m n.p.m.) – przełęcz w bocznej grani tatrzańskiej, odchodzącej od grani głównej w Gładkim Wierchu (grzbiet Liptowskich Kop). Przełęcz oddziela wierzchołek Gładkiego Wierchu od Cichego Wierchu. Przez szerokie siodło przełęczy przechodzi oznaczony kolorem czerwonym szlak turystyczny z Doliny Wierchcichej na Gładką Przełęcz oraz dochodzi tu szlak oznaczony kolorem zielonym z Dolinki Kobylej. Jeszcze w latach siedemdziesiątych XX wieku też zielony szlak prowadził na przełęcz Liliowe (obecnie przejście dla turystów jest zabronione). Poprzez połączenia z innymi szlakami, przełęcz Zawory nadal stanowi wygodne połączenie Doliny Koprowej z Doliną Cichą.

Zawory
Ilustracja
Zawory ponad Dolinką Kobylą
Państwo  Słowacja
Wysokość 1879 m n.p.m.
Pasmo Tatry, Karpaty
Sąsiednie szczyty Gładki Wierch, Cichy Wierch
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Zawory
Zawory
Ziemia49°12′16,8″N 20°00′27,4″E/49,204667 20,007611

Wcześniej Zawory były trasą często używaną przez turystów. Przez przełęcz prowadziły ścieżki z Doliny Gąsienicowej przez Liliowe, Wyżnią Koprową Przełęcz nad Popradzki Staw w Dolinie Mięguszowieckiej, z Doliny Pięciu Stawów Polskich do Doliny Koprowej i Doliny Cichej oraz z Hali Gąsienicowej przez Liliowe, Zawory i Wrota Chałubińskiego albo Gładką Przełęcz i Opalone nad Morskie Oko w Dolinie Rybiego Potoku.

Przejście przez przełęcz było znane góralom od dawna. Pierwsze odnotowane przejście turystyczne – Albrecht von Sydow z przewodnikami w 1827 r., zimą – Mieczysław Karłowicz, Roman Kordys, Mariusz Zaruski 27 lutego 1908 r.[2]

Panorama widokowa z Zaworów obejmuje niewielki tylko wycinek Tatr Zachodnich i Wysokich, ale ma oryginalny układ i duże deniwelacje. Walery Eljasz-Radzikowski pisał o niej w 1884 r.: „Słynie w świecie ten widok, i kto go raz stąd przy pogodzie oglądał, nie zapomni nigdy”.

Szlaki turystyczneEdytuj

  – czerwony szlak biegnący z Doliny Cichej Liptowskiej na przełęcz, a z niej na Gładką Przełęcz.
  • Czas przejścia od szlaku żółtego w Dolinie Cichej na Zawory: 2:20 h, ↓ 1:40 h
  • Czas przejścia z Zaworów na Gładką Przełęcz: 15 min w obie strony
  – zielony szlak od Rozdroża pod Hlińską w Dolinie Koprowej i biegnący Dolinką Kobylą na przełęcz. Czas przejścia: 1:35 h, ↓ 1:15 h[3]

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IV. Walentkowa Przełęcz – Przełączka pod Zadnim Mnichem. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1951.
  3. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Zachodnie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-89-7.

BibliografiaEdytuj

  • Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  • Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
Panorama 360° z Zaworów