Otwórz menu główne

Zbigniew Paszkowski

polski wojskowy, żołnierz AL, powstaniec warszawski, oficer organów bezpieczeństwa PRL

Zbigniew Stanisław Paszkowski ps. Stach (ur. 28 lipca 1913 w Łodzi, zm. 22 marca 1975) – żołnierz Armii Ludowej, uczestnik powstania warszawskiego. Pułkownik PRL-owskich organów bezpieczeństwa, m.in. dyrektor Departamentu III Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Zbigniew Paszkowski
Stach
pułkownik SB pułkownik SB
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1913
Łódź
Data śmierci 22 marca 1975
Przebieg służby
Formacja Orl.jpg Gwardia Ludowa

Orl.jpg Armia Ludowa

Palemka MO.svg Milicja Obywatelska

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego

Komitet ds. Bezpieczeństwa Publicznego

Palemka MO.svg Służba Bezpieczeństwa

Stanowiska
  • dowódca oddziału AL-PAL "Blaszanka"
  • szef PUBP Warszawa
  • kierownik Inspektoratu Wiejskiego MBP
  • sekretarz Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego
  • dyrektor Departamentu III MSW
Główne wojny i bitwy powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1943–1989) Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy

ŻyciorysEdytuj

Syn muzyka Zygmunta i nauczycielki Cecylii z Nawrockich. Ukończył 7 klas V Gimnazjum Miejskiego w Warszawie. Członek Związku Młodzieży Socjalistycznej, od 1934 członek Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej; sekretarz Komitetu Dzielnicowego KZMP Warszawa-Powiśle. Aresztowany 31 grudnia 1935, w latach 1936-1939 odbywał w Płocku i Sieradzu karę więzienia w związku z działalnością komunistyczną, wydostał się 3 września 1939 i wrócił do Warszawy, gdzie pracował jako szklarz w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym na Żoliborzu. Od lutego 1940 współpracował ze Stowarzyszeniem Przyjaciół ZSRR na Żoliborzu. Od 1942 żołnierz Gwardii Ludowej[1].

Podporucznik, a następnie porucznik Armii Ludowej. Kierownik wydziału zaopatrzenia Oddziału IV Sztabu Głównego AL. Od 1 sierpnia 1944 jako ppor. "Stach" był dowódcą oddziału AL na Woli. Od 7 sierpnia, oficer zgrupowania AL na Starym Mieście. Od 17 sierpnia w Śródmieściu, a od 12 września dowódca oddziału AL-PAL "Blaszanka" na Powiślu Czerniakowskim, walczącego w ramach Zgrupowania "Kryska" do 23 września. Opuścił dzielnicę, wraz z ludnością cywilną. Z obozu w Pruszkowie został wywieziony na roboty przymusowe[2].

Po powrocie do Polski, w lipcu 1945, otrzymał funkcję zastępcy kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi. Na początku 1946 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie 13 stycznia został szefem UBP tego miasta. Następnie od 1 stycznia 1953 był starszym inspektorem Inspektoratu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego, a od 1 sierpnia 1954 kierownikiem Inspektoratu Wiejskiego MBP. Po likwidacji MBP, od 1 kwietnia 1955, był sekretarzem Komitetu ds Bezpieczeństwa Publicznego[3].

Po przejęciu wszystkich funkcji bezpieczeństwa publicznego, kontrwywiadu i wywiadu przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w 1956, 28 listopada stanął na czele Departamentu III MSW. 15 kwietnia 1963 odwołany z MSW[3].

Członek KPP, PPR i PZPR. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4], Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i innymi[5].

Pochowany na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie.

PrzypisyEdytuj

  1. Archiwum Ruchu Robotniczego, Tom II. Warszawa: Książka i Wiedza, 1975, s. 192.
  2. Antoni Przygoński: Armia Ludowa w Powstaniu Warszawskim 1944. Warszawa: PWH "Graf", 2008, s. 368.
  3. a b Katalog Biura Lustracyjnego IPN. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2019-02-05].
  4. Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia - Monitor Polski, monitorpolski.gov.pl [dostęp 2017-11-28] (pol.).
  5. Twarze łódzkiej bezpieki. ipn.gov.pl. [dostęp 29 maja 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-24)].

BibliografiaEdytuj

  • Metody pracy operacyjnej Aparatu Bezpieczeństwa wobec kościołów i związków wyznaniowych 1945–1989, IPN Warszawa 2004
  • Przygoński A., Armia Ludowa w Powstaniu Warszawskim 1944, Warszawa 2008
  • Polski Słownik Biograficzny t. XXV, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980.