Żmijakowate

Żmijakowate[2], wężorybowate[3][4] (Ophichthidae) – rodzina ryb, najliczniejsza w gatunki w rzędzie węgorzokształtnych (Anguilliformes). Nie mają znaczenia użytkowego.

Żmijakowate
Ophichthidae[1]
Rafinesque, 1815
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – Myrichthys maculosus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada promieniopłetwe
Podgromada nowopłetwe
Infragromada doskonałokostne
Nadrząd elopsopodobne
Rząd węgorzokształtne
Rodzina żmijakowate
Synonimy
  • Echelidae

Zasięg występowaniaEdytuj

Przybrzeżne wody morskie, słodkie i słonawe strefy tropikalnej i umiarkowanej. Zajmują różnorodne siedliska – od mulistych estuariów po rafy koralowe – oraz różne głębokości, od płytkich wód przybrzeżnych do 800 m p.p.m., a nawet głębiej. Większość spotykana jest jednak w wodach o głębokości mniejszej niż 200 m. Ryby z rodzaju Benthenchelys są typowo pelagiczne.

Cechy charakterystyczneEdytuj

Ciało bardzo wydłużone, cienkie, często kontrastowo ubarwione. Niektóre gatunki mają ubarwienie podobne do węży morskich występujących na tym samym obszarze. Długa płetwa grzbietowa, u przedstawicieli podrodziny Ophichthinae brak płetwy ogonowej. Płetwy brzuszne małe lub nie występują. Przedstawiciele rodzajów Apterichtus, Cirricaecula i Ichthyapus nie mają żadnych płetw[5].

Żmijakowate wykorzystują ostro zakończony ogon do szybkiego zakopywania się w dnie. Niektóre gatunki uważano za pasożyty[6], ponieważ znajdowano je w jamie brzusznej większych drapieżników. Okazało się jednak, że próbując się wydostać ostrym ogonem przebijały ścianę żołądka napastnika.

Żmijakowate żywią się bezkręgowcami i małymi rybami. Aktywne w nocy, w ciągu dnia kryją się w dostępnych kryjówkach lub zagrzebują w piaszczystym lub mulistym dnie. Larwy typu leptocefal.

KlasyfikacjaEdytuj

Rodzaje zaliczane do tej rodziny są zgrupowane w podrodzinach Myrophinae, Ophichthinae[7]:

AhliaAllipsAplatophisAprognathodonApterichtusAsarcenchelysBascanichthysBenthenchelysBrachysomophisCaeculaCallechelysCaralophiaCirrhimuraenaCirricaeculaDalophisEchelusEchiophisEthadophisEvipsGlenoglossaGordiichthysHemerorhinusHerpetoichthysHyphalophisIchthyapusKertomichthysLamnostomaLeiuranusLeptenchelysLetharchusLethogoleosLeuropharusLuthulenchelysMalvoliophisMixomyrophisMuraenichthysMyrichthysMyrophisMystriophisNeenchelysOphichthusOphisurusParaletharchusPhaenomonasPhyllophichthusPisodonophisPseudomyrophisQuassiremusRhinophichthusSchismorhynchusSchultzidiaScolecenchelysScytalichthysSkythrenchelysStictorhinusXestochilusXyriasYirrkala

Znany z eocenu rodzaj:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Ophichthidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  4. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  5. J. S. Nelson, T. C. Grande, M. V. H. Wilson: Fishes of the World. Wyd. 5. John Wiley & Sons, 2016. ISBN 978-1-118-34233-6. (ang.) 
  6. Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  7. Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Jon David Fong, SPECIES BY FAMILY/SUBFAMILY, [w:] Eschmeyer's Catalog of Fishes [online], California Academy of Sciences, 4 stycznia 2013 [dostęp 2013-02-10] (ang.).
  8. The Taxonomicon & Systema Naturae 2000

BibliografiaEdytuj

  • Froese, R. & D. Pauly: Family Ophichthidae - Snake eels (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2008. [dostęp 19 marca 2009].
  • Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
  • Kent E. Carpenter: Living Marine Resources of the Western Central Pacific (The), Volume 3. Batoid fishes, chimaeras and bony fishes part 1 (Elopidae to Linophrynidae). Rzym: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 1999. ISBN 92-5-104302-7.