13 Dywizja Pancerna (III Rzesza)

13 Dywizja Pancerna (niem. 13. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej, uczestniczyła w ataku na Związek Radziecki.

13 Dywizja Pancerna
13. Panzer-Division
Ilustracja
Czołgi dywizji (1941)
Historia
Państwo

 III Rzesza

Sformowanie

1940

Rozformowanie

1945

Tradycje
Rodowód

13 Dywizja Piechoty

Kontynuacja

Dywizja Pancerna Feldherrnhalle 2

Dowódcy
Pierwszy

gen. por. Friedrich-Wilhelm von Rotkirch und Panthen

Ostatni

gen. mjr Gerhard Schmidhuber

Działania zbrojne
II wojna światowa
Atak Niemiec na ZSRR
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych

wojska lądowe

Rodzaj wojsk

wojska pancerne

Podległość

1 Grupa Pancerna

Skład

patrz tekst

Historia edytuj

Dywizja została sformowana na podstawie rozkazu z 11 października 1940 roku ze stacjonującej w Wiedniu 13 Dywizji Piechoty. W latach 1940-1941 stacjonowała na terenie Rumunii, gdzie została przerzucona w listopadzie 1940 roku, a jej utrzymanie kosztowało państwo rumuńskie 100 milionów lei miesięcznie[1]. W maju 1941 roku został przerzucona na Śląsk a 22 czerwca wzięła udział w ataku na Związek Radziecki[2].

W czerwcu 1941 roku licząca 147 czołgów dywizja została włączona w skład 1 Grupy Pancernej Grupy Armii Południe, w składzie której wzięła udział w ataku na ZSRR[3]. Walczyła w tym czasie na południowym odcinku frontu wschodniego do października 1942 roku.

W październiku 1942 roku weszła w skład nowo utworzonej Grupy Armii A brała udział w ofensywie mającej na celu zajęcie Kaukazu. W rejonie Kaukazu walczy do lutego 1943 roku, po czym wycofała się na Kubań i walczyła tam do września 1943 roku. Następnie wycofała się na teren Ukrainy, gdzie walczy m.in. w styczniu 1944 roku pod Krzywym Rogiem.

W kwietniu 1944 roku weszła w skład Grupy Armii Południowa Ukraina i brała udział w walkach pod Czerkasami i na linii rzeki Dniestr. W trakcie tych walk które trwały do września 1944 roku dywizja została rozbita, tracąc wszystkie 40 czołgów które miała na wyposażeniu[4].

W październiku 1944 roku na terenie Węgier dywizja została odtworzona i wzięła udział w walkach pod Budapesztem w styczniu 1945 roku. W trakcie tych walk ponownie została rozbita przez Armię Czerwoną. W lutym 1945 roku niedobitki dowodzone przez płk Wilhelma Schöninga włączono w skład nowo utworzonej Dywizji Pancernej „Feldherrnhalle 2”[4].

Dowództwo dywizji edytuj

Dowódcy[5]:

  • gen. por. Friedrich-Wilhelm von Rotkirch und Panthen (1940–1941)
  • gen. por. Walther Düvert (1941)
  • gen. wojsk panc. Traugott Herr (1941–1942)
  • gen. por. Hellmut von der Chevallerie (1942–1943)
  • gen. por. Eduard Hauser (1943)
  • gen. por. Hans Mikosch (1943–1944)
  • płk Friedrich von Hake (1944)
  • gen. por. Hans Tröger (1944)
  • gen. mjr Gerhard Schmidhuber (1944–1945)

Szefowie sztabu[6]:

  • ppłk Fritz Kraemer (1942)
  • ppłk Helmut Moeller-Althaus (1943)
  • mjr Kurt Braun (1944)
  • ppłk Arthur von Ekesparre (1944/45)

Struktura organizacyjna edytuj

Skład w 1941:

  • 4 pułk pancerny (Panzer-Regiment 4)
  • 13 brygada Strzelców (Schützen-Brigade 13)
    • 66 pułk strzelców (Schützen-Regiment 66)
    • 93 pułk strzelców (Schützen-Regiment 93)
    • 43 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 43)
  • 13 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 13)
  • 13 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 13)
  • 13 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 13)
  • 4 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 4)
  • 13 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 13)

Skład w 1944:

  • 4 pułk pancerny (Panzer-Regiment 4)
  • 66 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 66)
  • 93 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 93)
  • 13 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 13)
  • 13 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 13)
  • 271 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 271)
  • 13 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 13)
  • 4 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 4)
  • 13 pancerny batalion łączności (Panzer-Nachrichten-Abteilung 13)

Przypisy edytuj

Bibliografia edytuj

  • Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 83-86209-67-4.
  • Chris Bishop: Niemieckie piechota w II wojnie światowej. Warszawa: 2009. ISBN 978-83-11-11428-9.
  • Dennis Deletant: Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera. Warszawa: 2005. ISBN 978-83-11-11953-6.
  • Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna 1939-1945. Warszawa: Wyd. Lampart, 1998. ISBN 83-867-7636-6.
  • Jorge Rosado, Chris Bishop: Dywizje pancerne Wehrmachtu 1939–1945. Poznań: Wydawnictwo Vesper, 2012. ISBN 978-83-7731-130-1.
  • Samuel Mitcham: Niemieckie siły zbrojne 1939-1945. Wojska pancerne. Warszawa: 2010. ISBN 978-83-11-11725-9.
  • Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06556-7.

Linki zewnętrzne edytuj