Otwórz menu główne

4 Dywizjon Samochodowy

4 Dywizjon Samochodowy (4 dsam) – pododdział wojsk samochodowych Wojska Polskiego II RP.

4 Dywizjon Samochodowy
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1930
Tradycje
Święto 25 lipca
Kontynuacja Kadra 4 Dywizjonu Samochodowego
Kadra 10 Batalionu Pancernego
10 Batalion Pancerny
Dowódcy
Ostatni mjr Henryk Cybulski
Organizacja
Dyslokacja Łódź
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk wojska samochodowe
Podległość Dowództwo Okręgu Korpusu Nr IV

Historia dywizjonuEdytuj

4 Dywizjon Samochodowy został sformowany latem 1921 roku w Łóodzi (Okręg Korpusu Nr IV). W sierpniu 1929 roku została zlikwidowana kolumna szkolna[1].

Z dniem 31 marca 1930 roku dywizjon został skadrowany i otrzymał nazwę „Kadra 4 dyonu samochodowego”[1][a]. W 1932 roku w kadrze pełniło służbę czterech oficerów, w tym komendant kadry i trzech poruczników (Ksawery Marian Pobóg-Pągowski, Józef Czajka i Teofil Janiszewski)[4].

Na początku 1934 roku Kadra została jednostką administracyjną i ośrodkiem szkolenia kierowców, a jej stan etatowy liczył 13 oficerów, 110 podoficerów i szeregowców oraz 11 osób personelu cywilnego[1].

14 listopada 1935 roku kadra została przeformowana w Kadrę 10 Batalionu Pancernego.

Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 25 lipca, jako datę święta dywizjonu[5].

Żołnierze dywizjonuEdytuj

Dowódcy batalionu (od 1930 roku – komendanci kadry)
  • płk sam. Henryk Buczyński (1921[6][7] – 20 XI 1924[8])
  • mjr / ppłk sam. Aleksander Rzeszowski (20 XI 1924[9][7] – III 1930 → szef Wydziału Samochodowego w Dep. Zaop. Inż. MSWojsk.[10][11])
  • kpt. / mjr sam. Sergiusz Gwiazdowski (1930[12] – †16 III 1933 Łódź[13][14])
  • kpt. sam. Kazimierz II Horoszkiewicz (p.o. IV 1933[15] – VI 1934 → 1 baon czołgów i samochodów pancernych[16])
  • mjr sam. Henryk Emil Cybulski (VI 1934[17] – 1935 → komendant Kadry 10 bpanc)
Oficerowie
  • mjr sam. Jan Kanty Norbert Prószyński – zastępca dowódcy dywizjonu (1923 – 1924[18][19])
  • por. sam. Rudolf Gundlach

Odznaka pamiątkowaEdytuj

14 lipca 1928 roku Minister Spraw Wojskowych, Marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 4 dsam[20].

Odznaka o wymiarach 38 x 38 mm ma kształt krzyża Orderu Virtuti Militari pokrytego czarną emalią z amarantowym obrzeżem. W centrum na medalionie umieszczono miniaturę odznaki Szkoły Samochodowej, zaś w otoku wpisano „4 DYWIZJON SAMOCHODOWY”. Pomiędzy ramionami krzyża widnieją srebrne promienie. Odznaka oficerska trzyczęściowa, wykonana w srebrze i emaliowana, łączona dwoma nitami[21].

UwagiEdytuj

  1. Od 1 kwietnia 1930 roku obowiązywało zaszeregowanie stanowisk w kadrach dyonów samochodowych (2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10) do poszczególnych kategorii dodatków służbowych[2]. Stanowisko komendanta kadry dyonu samochodowego zostało zaszeregowane do kategorii VIB dodatku służbowego[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Jarno 2001 ↓, s. 198.
  2. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 14 z 8 maja 1930 roku, poz. 174.
  3. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 8 z 11 marca 1930 roku, poz. 85.
  4. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 780.
  5. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1009, 1017.
  7. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 920, 928.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 125 z 28 listopada 1924 roku, s. 705.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 125 z 28 listopada 1924 roku, s. 704.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 111.
  11. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 650, 657.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 5, 26, jako pełniący obowiązki komendanta kadry 4 dsam. był przydzielony do dyspozycji szefa Dep. Zaop. Inż. MSWojsk. w okresie od 6 do 11 października, od 20 do 31 października oraz od 17 do 27 listopada 1930 roku.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 278, 780.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 148.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 87.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 168.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 167.
  18. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1009.
  19. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 920.
  20. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 18 z 14 lipca 1928 roku, poz. 211.
  21. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 345.

BibliografiaEdytuj

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
  • Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 83-204-3299-5.
  • Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1.
  • Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918–1947. Londyn: Zarząd Zrzeszenia Kół Oddz. Broni Pancernej, 1971.