Aaron Swartz

amerykański programista, publicysta, działacz polityczny i internetowy

Aaron Swartz (ur. 8 listopada 1986 w Chicago, zm. 11 stycznia 2013 w Nowym Jorku)[1]amerykański programista, publicysta, działacz polityczny i internetowy (haktywista).

Aaron Swartz
Ilustracja
Aaron Swartz (2008)
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1986
Chicago
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 2013
Nowy Jork
Zawód, zajęcie programista

Zyskał uznanie jako współautor specyfikacji RSS 1.0[2]. Był współautorem języka formatowania Markdown[3]. Pomógł także w stworzeniu Creative Commons[4] oraz serwisu Reddit[5]. Wzbudził zainteresowanie mediów po aresztowaniu 6 stycznia 2011[6] i oskarżeniu w związku z zarzucanym mu wykradzeniem zbioru artykułów naukowych z bazy danych JSTOR[7][8]. Był współzałożycielem organizacji: Demand Progress i Progressive Change Campaign Committee. 11 stycznia 2013 został znaleziony martwy w apartamencie na nowojorskim Brooklynie. Według lekarza sądowego popełnił on samobójstwo przez powieszenie. Jest uważany za męczennika w obronie dostępu do wiedzy[9][10][11][12][13][14][15].

ŻyciorysEdytuj

WykształcenieEdytuj

Kiedy był nastolatkiem, uczestniczył w pracach nad tworzeniem standardów internetowych. W wieku 13 lat został współautorem specyfikacji RSS 1.0. Był członkiem grupy roboczej RDF w ramach W3C. Zaprojektował, wraz z Johnem Gruberem, język formatowania Markdown, a także uczestniczył w pracach nad innymi projektami informatycznymi. Przez rok Swartz studiował na Uniwersytecie Stanforda.

Reddit i Open LibraryEdytuj

Po roku studiów porzucił uczelnię, by zająć się uruchomieniem przedsiębiorstwa internetowego Infogami. Powstało ono przy wsparciu finansowym Y Combinator, dostarczającego kapitału raczkującym przedsięwzięciom internetowym. Wewnętrzna struktura Infogami była oparta o mechanizm wiki, która stała się przedmiotem zainteresowania Swartza, od czasu zaangażowania się w theinfo – encyklopedię z 2000 roku wykorzystującą wiki.

W ciągu roku Infogami połączyła się z reddit, a pod koniec 2006 r. reddit został sprzedany CondéNet (należącemu do Condé Nast Publications, m.in. właściciela magazynu Wired). Swartz w związku z tą pracą przeniósł się do San Francisco. W styczniu 2007 Swartz został poproszony o ustąpienie ze stanowiska w Wired Digital[16]. We wrześniu 2007 Swartz z Simonem Carstensenem uruchomili Jottit, usługę internetową podobną do Infogami. Swartz był również twórcą oprogramowania internetowego o nazwie web.py, napisanego w Pythonie, które jest wykorzystywane przez Jottit (a wcześniej reddit). Następnie został zatrudniony w Internet Archive, gdzie odpowiadał za oprogramowanie do nowego projektu pod nazwą Open Library.

Działalność polityczna i blogowanieEdytuj

Swartz był blogerem. Napisał m.in. dwa eseje: „Who Writes Wikipedia”[17], w którym zajmuje się autorami Wikipedii (napisał to w okresie kandydowania do zarządu Wikimedia Foundation w 2006 r.) i „HOWTO: Be More Productive”[18], esej o osobistej efektywności.

W dalszym okresie Swartz zajmował się przede wszystkim działalnością społeczno-polityczną. Działał w watchdog.net i był członkiem zarządu organizacji politycznej Change Congress. W 2010 roku został pracownikiem naukowym w Safra Center for Ethics na Uniwersytecie Harwarda. W 2008 roku opublikował Guerilla Open Access Manifesto, manifest nawołujący do radykalnych działań na rzecz otwartego dostępu do publikacji naukowych[19]. Był współzałożycielem organizacji Progress Demand zajmującej się aktywizowaniem grup społecznych w celu wywierania pozytywnego wpływu na polityków i decydentów w USA.

Włamanie do JSTOREdytuj

19 lipca 2011 Swartz został oskarżony przez prokuratora stanu Massachusetts o m.in. włamanie do należącej do MIT bazy danych JSTOR i nielegalne pobranie ponad 4 mln artykułów naukowych (do których dostęp jest płatny)[20]. Było to związane z włamaniem do serwerowni MIT i zainstalowaniem laptopa z odpowiednim programem przesyłającym dane na określony adres e-mail[21]. Swartz sam zgłosił się do dyspozycji władz, nie przyznając się do winy w żadnym z zarzucanych mu czynów i został zwolniony po wpłaceniu kaucji w wysokości 100 tys. dolarów. JSTOR wydał oświadczenie, że nie będzie ścigać Swartza w postępowaniu cywilnym[7].

Pierwsze reakcje na zarzuty postawione Swartzowi wyrażały dla niego poparcie. Niektórzy prawnicy zwracali uwagę na to, że postępowanie karne zostało wszczęte przy braku oskarżenia na drodze cywilnej, a także nieproporcjonalną penalizację zarzucanych mu czynów w stosunku do spowodowanych szkód[22][23].

SOPAEdytuj

Swartz był także zaangażowany w akcję przeciwko wprowadzeniu amerykańskiego prawa Stop Online Piracy Act (SOPA) przez Kongres Stanów Zjednoczonych[24].

ŚmierćEdytuj

11 Stycznia 2013 Swartz popełnił samobójstwo w mieszkaniu na Brooklynie[25].

PublikacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Anne Cai: Aaron Swartz commits suicide (ang.). Massachusetts Institute of Technology, 2013-01-12. [dostęp 2013-01-12].
  2. RDF Site Summary (RSS) 1.0.
  3. Markdown Aaron Swartz: The Weblog. 19 marca 2004.
  4. "Remembering Aaron Swartz". Creative Commons. Aaron was one of the early architects of Creative Commons. As a teenager, he helped design the code layer to our licenses... Lessig, Lawrence (12 stycznia 2013)
  5. Reddit co-founder Aaron Swartz dies at 26, CBC, 12 stycznia 2013 [dostęp 2021-05-18] (ang.).
  6. Kevin Poulsen: Booking Video: Aaron Swartz Jokes, Jousts With Cops After MIT Bust (ang.). Wired, 2014-04-11. [dostęp 2014-04-12].
  7. a b John Schwartz: Open-Access Advocate Is Arrested for Huge Download (ang.). nytimes.com, 2013-01-19. [dostęp 2013-10-20].
  8. Założycielowi popularnego serwisu grozi kilkadziesiąt lat więzienia w serwisie kopalniawiedzy.pl 20-07-2011, dostęp 31.07.2011.
  9. Tom Foremski: ZDNet: The inevitable canonization of Aaron Swartz - First Martyr in the digital church of The Singularity? (ang.). 2013. [dostęp 2017-04-20].
  10. Sean Smith: Freedom’s Martyr: The Story of Aaron Swartz (ang.). 2014. [dostęp 2017-04-20].
  11. Matt Stoller: Vice: Aaron Swartz and 21st-Century Martyrdom (ang.). 2014. [dostęp 2017-04-20].
  12. Terrence O'Brien: EnGadget: How Aaron Swartz went from internet activist to martyr (ang.). 2014. [dostęp 2017-04-20].
  13. Gideon Lichfield: Quartz: Why Aaron Swartz is becoming a martyr, and why you should care (ang.). 2013. [dostęp 2017-04-20].
  14. BBC: Has Aaron Swartz's death made him an internet 'martyr'? (ang.). 2013. [dostęp 2017-04-20].
  15. Matthew Herper: Forbes: Does Making Aaron Swartz A Martyr Endanger Other Suicidal People? (ang.). 2013. [dostęp 2017-04-20].
  16. Philipp Lenssen, A Chat with Aaron Swartz,2007, dostęp 31.07.2011.
  17. Who Writes Wikipedia, 2006, dostęp 31.07.2011.
  18. Aaron Swartz: HOWTO: Be More Productive, 2005, dostęp 31.07.2011.
  19. Peter Suber, Guerilla Open Access Manifesto: unsigned but apparently by Aaron Swartz, „Open Access News”, legacy.earlham.edu [dostęp 2016-06-18] (ang.).
  20. Nick Bilton Internet Activist Charged in Data Theft NYTimes.com, dostęp 31.07.2011.
  21. Kiedy cyberprotest staje się cyberprzestępstwem – lekcja dla niedoszłych haktywistów Networld.pl, 27.07.2011, dostęp 31.07.2011.
  22. Milton J. Valencia: Activist charged with hacking (ang.). Boston.com. [dostęp 2017-07-22].
  23. Max Kennerly Examining The Outrageous Aaron Swartz Indictment For Computer Fraud, 19.07.2011.
  24. Watch Aaron Swartz Explain 'How We Stopped SOPA' (ang.). Mashable, 2013-01-14. [dostęp 2021-04-24].
  25. Aaron Swartz popełnił samobójstwo. Groziło mu 30 lat więzienia za "przestępstwo" komputerowe. Dzieńnik Internautów, 2013-01-14.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj