Otwórz menu główne

Albert Georges Ouzoulias ps. "Marc", "Colonel André" (ur. 20 stycznia 1915 w Contrevoz, zm. 28 listopada 1995 w Créteil) – francuski działacz komunistyczny, uczestnik ruchu oporu.

Albert Ouzoulias
Albert Georges Ouzoulias
Marc, Colonel André
Ilustracja
Albert Ouzoulias (siedzi)
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 20 stycznia 1915
Contrevoz
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1995
Créteil
Przebieg służby
Lata służby 1940-44
Siły zbrojne Armoiries république française.svg Francuskie Siły Zbrojne
Phrygian Cap.svg Organizacja Specjalna
Phrygian Cap.svg Wolni Strzelcy i Partyzanci
Flag of Forces Françaises de l'Intérieur (FFI).png Francuskie Siły Wewnętrzne
Flag of Free France (1940-1944).svg Francuska Armia Wyzwolenia
Jednostki 12 Pułk Piechoty Kolonialnej
Stanowiska Dowódca Batalionów Młodzieży OS
Zwierzchnik FTP-MOI
Krajowy Komisarz FTPF
Koordynator działań sabotażowych w Basenie Paryskim
Dowódca oddziału powstańczego
organizator regularnej armii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca Działacz kombatancki i polityczny
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Médaille de la Résistance
Albert Ouzoulias
Członek rady miasta Paryża
Przynależność Francuska Partia Komunistyczna
Okres urzędowania od 1945
do 1965
Burmistrz Palisse
Przynależność Francuska Partia Komunistyczna
Okres urzędowania od 1971
do 1995

Spis treści

Wczesna działalnośćEdytuj

Po oblaniu egzaminu wstępnego do École Normale Bourg-en-Bresse rozpoczął pracę na poczcie. W 1932 Ouzoulias, dotąd niezaangażowany politycznie, odpowiedział na apel antywojenny Henriego Barbusse'a'a, Romaina Rollanda, Heinricha Manna, Maksyma Gorkiego, Alberta Einsteina i Johna Dos Passosa. Jednym z powodów jego pacyfistycznych poglądów była śmierć ojca na froncie Wielkiej Wojny[1]. W 1933 wstąpił do PCF, a rok później do jej młodzieżówki Młodzieży komunistycznej. Rok później przeniósł się do Paryża i został oficjalnym szefem propagandy ugrupowania. Tam też poznał swoją przyszłą żonę.

Ruch oporuEdytuj

W momencie agresji hitlerowskiej na Francję został zmobilizowany do 12 Pułku Piechoty Kolonialnej w Agen i 12 czerwca 1940 wzięty do niewoli. Przy drugiej próbie ucieczki zdołał zbiec z obozu jenieckiego do Austrii 26 lipca 1941. Wrócił do okupowanej Francji i stanął na czele formujących się Batalionów Młodzieży, jednostki Wolnych Strzelców i Partyzantów powstałej z przekształcenia podziemnej Młodzieży Komunistycznej 2 sierpnia 1941. Przyjął wówczas pseudonim "Marc" na cześć bohatera powieści L'âme enchantée autorstwa Romain'a Rolland'a. Współpracował blisko z Pierre Georgesem i Eugène Hénaffem. 20 października 1941 likwiduje w Nantes podpułkownika Karla Hotza, komendanta miejscowego garnizonu Wehrmachtu. W tym samym miesiącu partia tworzy nową organizację komunistycznego ruchu oporu - Wolni Strzelcy i Partyzanci (FTP/FTPF) a "Marc" obejmuje nadzór nad Imigrancką Siłą Roboczą - przybudówką FTP złożoną z obcokrajowców mieszkających we Francji. W maju 1942 zostaje krajowym komisarzem FTPF.

Od początku 1943 roku rozbudowuje kanały łączności między sobą a dowództwami regionów. Koniec roku przynosi wielkie straty w paryskich strukturach FTP-MOI (rozbita zostaje grupa Missaka Manukiana). W lutym 1944 FTPF wchodzą na zasadzie autonomii w skład Francuskich Sił Wewnętrznych (FFI). Dowódcą Regionu P1 FFI został "Pułkownik Rol" (Henri Tanguy), także wywodzący z się z FTP, zaś Albert Ouzoulias, pod nowym pseudonimem "Pułkownik André", został koordynatorem działań sabotażowych w Basenie Paryskim. 10 sierpnia 1944 odpowiadał za kolportaż plakatów wzywających ludność miasta do powstania. W czasie insurekcji dowodził powstańcami w XII Dzielnicy.

28 sierpnia 1944 razem z kierownictwem FTP-FFI spotkał się z Charles’em de Gaulle'em. 2 września tego samego roku organizował przekształcenie partyzanckich jednostek paryskich w 151 pułk piechoty, koordynował jego wymarsz do Niemiec, a następnie dalej pracował nad podobną reorganizacją innych grup ruchu oporu.

Po wojnieEdytuj

Albert Ouzoulias działał w Narodowym Stowarzyszeniu Bojowników Ruchu Oporu i Międzynarodowej Federacji Ruchu Oporu. Mimo swojej ważnej roli polityczno-wojskowej w czasie wojny po jej zakończeniu nie odegrał ważnej roli w kraju. Był radnym w Paryżu i burmistrzem Palisse. Zmarł dziewięć lat po swojej żonie, jest autorem prac nt. FTPF.

Życie prywatneEdytuj

11 maja 1940 ożenił się z Cécile Romagon, również aktywistką komunistyczną i uczestniczką (jako łączniczka) ruchu oporu pod pseudonimem "Madame Martial". Jej dwóch braci, Raymond i Pierre zostali aresztowani przez Niemców zaś ojciec zginął w publicznej egzekucji. W kwietniu 1943 została aresztowana jednak ze względu na ciążę zostaje wypuczona na wolność 30 sierpnia. Razem z dzieckiem zostaje wzięta pod specjalną opiekę FTP. Zmarła w 1986.

OdznaczeniaEdytuj

PraceEdytuj

  • Les Bataillons de la Jeunesse, Les éditions Sociales, 1971. ​ISBN 2-209-05372-2
  • Les fils de la nuit, Grasset, 1975 (polskie tłumaczenie: Synowie nocy, Warszawa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1979)

PrzypisyEdytuj