Otwórz menu główne

Andrzej Białas (ur. 26 lipca 1936) – polski fizyk, profesor nauk matematyczno-fizycznych, prezes Polskiej Akademii Umiejętności w latach 2001–2018.

Andrzej Białas
Data urodzenia 26 lipca 1936
Zawód, zajęcie fizyk
Tytuł naukowy profesor nauk matematyczno-fizycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko prezes Polskiej Akademii Umiejętności (2001–2018)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej

ŻyciorysEdytuj

W 1958 uzyskał magisterium z fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie w 1962 obronił doktorat na podstawie pracy o promieniowaniu dipola elektromagnetycznego[1]. Habilitował się w 1966, w 1976 został profesorem nadzwyczajnym, a następnie w 1986 uzyskał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu fizyki teoretycznej i fizyki wysokich energii. Istotną tematyką jego działalności badawczej był opis wielorodnej produkcji w zderzeniach hadronów i jąder atomowych (Białasa-Błeszyńskiego-Czyża model tzw. zranionych nukleonów). Jego praca o zjawisku intermitencji (napisana wraz z Robertem Peschanskim)[2] była następnie szeroko cytowana[3].

Zawodowo związany z Instytutem Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskał w 2009 tytuł honorowego profesora tej uczelni. Został także profesorem w Instytucie Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN. Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk od 1976, a od 1986 członek rzeczywisty tej instytucji[4]. Był także członkiem Komitetu Fizyki PAN[5]. Po reaktywacji Polskiej Akademii Umiejętności został jej członkiem (jako członek krajowy czynny Wydziału III Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego). W 2001 objął funkcję prezesa PAU[3], którą sprawował do 2018. Organizował m.in. spotkania środowiska naukowego w ramach Krakowskiej Szkoły Fizyki Teoretycznej w Zakopanem[3].

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Elżbieta Dziwisz. Życie na piątkę. „Alma Mater”. Nr 108, 2008. [dostęp 2018-01-15]. 
  2. Andrzej Białas, Robert Peschanski. Intermittency in multiparticle production at high energy. „Nuclear Physics B”. Nr 308, s. 857–867, 24 października 1988. Elsevier (ang.). 
  3. a b c Jerzy Szwed. Profesor honorowy. „Alma Mater”. Nr 120–121, 2010. [dostęp 2012-10-07]. 
  4. Białas, Andrzej. pan.pl. [dostęp 2018-01-15].
  5. Andrzej Białas w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-01-17].
  6. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. z 2011 r. nr 111, poz. 1116).
  7. Ordery dla zasłużonych wykładowców i pracowników naukowych UJ. prezydent.pl, 2011-10-01. [dostęp 2011-10-03].
  8. Laureaci Medalu Mariana Smoluchowskiego. ptf.fuw.edu.pl. [dostęp 2018-01-15].

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Szwed. Profesor honorowy. „Alma Mater”. Nr 120–121, 2010. [dostęp 2012-10-07]. 
  • Andrzej Białas w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-01-17].

Linki zewnętrzneEdytuj