Otwórz menu główne

Andrzej Ignacy Baier herbu Leliwa z odmianą (ur. 12 stycznia 1712, zm. 31 stycznia 1785, Chełmża) – biskup chełmiński, kanclerz gnieźnieńskiej kapituły katedralnej w 1753 roku[1], kanonik łowicki, od 1743 kanonik gnieźnieński, od 1752 opat komendatoryjny wągrowiecki[2] i proboszcz kruszwicki. Powiązany z dworem saskim, od 1744 wiceprezydent a od 1757 prezydent Trybunału Głównego Koronnego. W latach 1759-1760 prezydent trybunału skarbowego w Radomiu.

Andrzej Ignacy Baier
Herb Andrzej Ignacy Baier
Data urodzenia 12 stycznia 1712
Data śmierci 31 stycznia 1785
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 1759
Sakra biskupia 1 kwietnia 1759
Odznaczenia
Order Orła Białego
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 1 kwietnia 1759
Konsekrator Kajetan Sołtyk
Współkonsekratorzy Ludwik Riaucour
Marcin Załuski

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana Franciszka podczaszego chełmińskiego i Marianny z Łabędzkich. Po studiach w kraju i za granicą wybrał karierę duchowną.

Był członkiem konfederacji Czartoryskich w 1764 roku [3]. Podczas bezkrólewia 1764 roku poparł Stanisława Augusta Poniatowskiego. Brał udział w sejmie konwokacyjnym 1764 r., koronacyjnym w tymże roku oraz sejmie 1766 r. Podczas konfederacji radomskiej zachował neutralność, sympatyzował z konfederacją barską.

12 lutego 1759 nominowany na biskupa diecezji chełmińskiej, sakrę przyjął z rąk Kajetana Ignacego Sołtyka. Starał się gorliwie o ożywienie religijne biskupstwa, wydawał liczne listy pasterskie, osobiście wizytował parafie diecezji. Zaprowadził nabożeństwo czterdziestogodzinne, propagował jako jeden z pierwszych biskupów wczesną komunię świętą dzieci (od 8 roku życia). W 1763 r. pod naciskiem rządu pruskiego zrzekł się tytułu biskupa pomezańskiego. W 1776 powołując się na breve Piusa VI zniósł w diecezji kilka świąt. Wysłał dwa obszerne sprawozdania o stanie diecezji do Rzymu, w których informował o szerzeniu się protestantyzmu, a później o trudnościach ze strony pruskiego zaborcy. Co prawda biskup usiłował bronić niezależności kościoła wobec władz pruskich z którymi prowadził obfitą korespondencję, jednak wobec jasnych wytycznych i żelaznej konsekwencji rządu fryderycjańskiego, nie był w stanie nic osiągnąć. Po kasacie jezuitów wykonał zalecenia mimo oporu jezuitów odwołujących się do Fryderyka II.

Po zaborze Prus Królewskich w 1772 r. mimo pewnych oporów złożył hołd Fryderykowi II. W związku z sekularyzacją dóbr biskupstwa utracił znaczą część dochodów (wartość otrzymanej pensji państwowej szacuje się na 20% wcześniejszych dochodów) i przeniósł swoja siedzibę z zamków w Lubawie i Starogrodzie do kanonii w Chełmży.

Zmarł 31 stycznia 1785 w Chełmży i jako ostatni biskup został pochowany w chełmżyńskiej katedrze.

W 1760 odznaczony Orderem Orła Białego[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Jan Korytkowski, Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych. Podług źródeł archiwalnych. T.1, Gniezno 1882, s. 24.
  2. Stanisław Karwowski, Gniezno, Poznań 1892, s. 302.
  3. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 90.
  4. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 195.

BibliografiaEdytuj

  • Liedtke A., Zarys dziejów diecezji chełmińskiej do 1945 roku, Pelplin 1994.
  • Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, pod red. S. Gierszewskiego, t.1, Gdańsk 1992.