Aquilaria sinensis

Aquilaria sinensis (Lour.) Spreng. – gatunek należący do rodziny wawrzynkowatych. Występuje naturalnie na terenie Chin.

Aquilaria sinensis
Ilustracja
Liście Aquilaria sinensis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd ślazowce
Rodzina wawrzynkowate
Rodzaj Aquilaria
Nazwa systematyczna
Aquilaria sinensis (Lour.) Spreng.
Syst. Veg. 2: 356 1825[2]
Synonimy

Agallochum grandiflorum (Benth.) Kuntze
Agallochum sinense (Lour.) Kuntze
Aquilaria chinensis Spreng.
Aquilaria grandiflora Benth.
Aquilaria malaccensis Benth. (nom. illeg.)
Aquilaria ophispermum Poir.
Ophispermum sinense Lour[2].

Kategoria zagrożenia
Status iucn2.3 VU pl.svg
narażony (IUCN 2.3)

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Rośnie naturalnie na obszarze Chin, w prowincjach Guangdong, Hajnan, Junnan oraz Kuangsi[3].

Biologia i ekologiaEdytuj

Rośnie na wysokości do wysokości 400 m n.p.m., w strefie oddziaływania monsunów[3].

 
Kora drzewa Aquilaria sinensis

ZastosowanieEdytuj

Drewno tego gatunku nosi handlową nazwę agar (ang. agarwood). Oprócz A. sinensis jest ono otrzymywane jeszcze z 15 innych gatunków rodzaju Aquilaria. Drewno bywa często atakowane przez grzyby lub bakterie. Drewno zainfekowane pasożytem wydziela woń – olej ochronny, który występuje na rannych obszarach (korzenie, gałęzie lub pień), które stopniowo stają się twardsze i zmieniają barwę na ciemnobrązową lub czarną[4].

Agar jest wykorzystywany w produkcji perfum oraz w medycynie tradycyjnej. Ze względu na kosztowny i pracochłonny proces ekstrakcji jest ono bardzo drogie. Minimum 20 kg niskiej jakości drewna żywicznego potrzebne jest do wytworzenia 12 ml oleju agarowego. Najwyższej jakości olej otrzymywany jest z drzew starszych niż 100 lat. Sprzedaż perfum opartych na tym ekstrakcie rośnie z roku na rok[4].

Ważnym zastosowaniem drewna tego gatunku jest produkcja kadzidła. Agar jest także afrodyzjakiem, zarówno w postaci olejku, jak i kadzidła. Są to na ogół lokalne zastosowania, ale olej jest również sprzedawany w aptekach wietnamskich do użytku wewnętrznego. W medycynie chińskiej wykorzystuje proszku z drewna w leczeniu marskości wątroby oraz innych dolegliwości. Ma zastosowanie również w leczeniu nowotworów płuc i żołądka[4].

Sadzonki tego gatunku osiągają wyższą wartość handlową niż sadzonki A. subintegra. Jednak A. Sinensis charakteryzuje się szybszym tempem wzrostu, dzięki czemu w niektórych przypadkach daje dwukrotnie większe plony niż w przypadku A. subintegra. Prowadzone są badania nad liśćmi tego gatunku pod względem przydatności w obrocie handlowym[5].

ZagrożeniaEdytuj

Istnieje obawa o stan populacji ze względu na eksploatację i uszkadzanie drzew w celu pozyskania wartościowego drewna. Według Czerwonej księgi gatunków zagrożonych jest gatunkiem narażonym na wyginięcie (VU – vulnerable)[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-23].
  2. a b Aquilaria sinensis (Lour.) Spreng. (ang.). The Plant List. [dostęp 18 stycznia 2014].
  3. a b c Aquilaria sinensis (ang.). The IUCN Red List. [dostęp 18 stycznia 2014].
  4. a b c Agarwood (Oud) (ang.). Fragrantica. [dostęp 17 stycznia 2014].
  5. Choice of Tree Species (ang.). EG Agarwood. [dostęp 18 stycznia 2014].