Otwórz menu główne

Astenosfera

warstwa płaszcza planety o małej odporności mechanicznej
Przekrój Ziemi

Astenosfera (warstwa Gutenberga[1]) – warstwa płaszcza ziemskiego o grubości około 100 km[2], położona tuż pod litosferą.

Górna granica astenosfery leży na głębokości od 10 do 100 km, dolna na głębokości 350-400 km[1] (górna 50-70 km pod oceanami i do 120 km pod kontynentami, dolna odpowiednio 400 i 250 km[3].

Od dołu ogranicza ją nieciągłość Golicyna[1].

Materiał skalny w warstwie astenosfery jest częściowo stopiony. Ma dużą lepkość i jest plastyczny.

Według teorii tektoniki płyt konwekcja w płaszczu Ziemi umożliwia przemieszczanie płyt tektonicznych litosfery i wędrówkę kontynentów. Ruch płyt umożliwy jest właśnie dzięki plastycznej astenosferze, która oddziela ruch płyt od ruchu konwekcyjnego poniżej. Astenosferę od jądra Ziemi odgradza mezosfera. Astenosferę uważa się za główny poziom tworzenia się ognisk magmy i główne źródło procesów magmowych.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, Andrzej Radomski, Słownik geologii dynamicznej, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1985, s. 13, ISBN 83-220-0196-7, OCLC 830183626.
  2. Encyklopedia PWN: Astenosfera [1]
  3. Portal Wiedzy:Astenosfera [2]