Otwórz menu główne

Gołębnik Gołębnik w Toruniu – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt obronnych w ciągu murów miejskich w Toruniu.

Baszta Gołębnik w Toruniu
Ilustracja
Baszta widziana od strony zachodniej
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres Bulwar Filadelfijski 8
Typ budynku baszta
Styl architektoniczny gotyk
Wysokość całkowita 19,5[1] m
Kondygnacje 7
Ukończenie budowy 1. połowa XIV wieku
Ważniejsze przebudowy XIX wiek
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Gołębnik
Gołębnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gołębnik
Gołębnik
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Gołębnik
Gołębnik
Ziemia53°00′29,58″N 18°36′18,49″E/53,008217 18,605136

LokalizacjaEdytuj

Baszta znajduje się w południowej części Zespołu Staromiejskiego, przy Bulwarze Filadelfijskim 8, na wschód od Bramy Klasztornej.

HistoriaEdytuj

Baszta numer 40 (według rachuby Jerzego Stankiewicza), później nazwana Gołębnikiem (Brieftaubenstation), została wybudowana najprawdopodobniej na początku XIV wieku[2]. Tak jak zdecydowana większość baszt toruńskich Gołębnik został wzniesiony na planie prostokąta, tu o wymiarach 11,2 x 5,80 metra[1]. Dach kryty jest czterospadowym dachem z pięcioma lukarnami – dwie od strony miasta i po jednej z pozostałych. Mierząca 19,5 metra[1] baszta jest obecnie najwyższym punktem nadwiślańskich murów miejskich.

Baszta znajduje się w ciągu murów nad Wisłą, pomiędzy Bramą Klasztorną, a Bramą Żeglarską.

Baszta jest bogato zdobiona: w fasadach wschodniej, zachodniej i południowej znajduje się łącznie 15 blend (odpowiednio 6, 4 i 5), pierwotnie ostrołukowych, obecnie częściowo zniekształconych poprzez wybite w ścianach okna. Wnęki te pierwotnie były bogato malowane, jednak z czasem zostały zamalowane. Podczas renowacji renowacji baszty spod tynku odsłonięto malowane maswerki. Ponad blendami znajduje się rząd ozdobnych „tarcz”, które w czasach niemieckich pomalowane zostały w sposób przypominający tarcze krzyżackie. Natomiast poniżej blend znajduje się malowany fryz.

W XIX wieku baszta nie pełniła już faktycznych funkcji obronnych. W związku z tym zdecydowano się przebudować ją na mieszkania, czego pochodną było wybicie w fasadach dodatkowych okien[2].

Obecna nazwa baszty pochodzi z XIX wieku. Wcześniej zwana była basztą Obywatelską, jednak to właśnie w XIX wieku na południowej i wschodniej fasadzie zamontowano haki, na których z kolei ułożono półki dla gołębi pocztowych. Pozostałe gołębniki znajdowały się na murach pomiędzy Bramą Klasztorną a Krzywą Wieżą[2]. Gołębie służyły władzom pruskim do komunikowania się z toruńskimi fortami.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 21. ISBN 978-83-900852-6-5.
  2. a b c Baszty. Gołębnik (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 23 sierpnia 2008. [dostęp 17 listopada 2009].

Linki zewnętrzneEdytuj