Baszta Gołębnik w Toruniu

Gołębnik w Toruniu – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt obronnych w ciągu murów miejskich w Toruniu.

Baszta Gołębnik w Toruniu
Ilustracja
Baszta widziana od strony zachodniej
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres Bulwar Filadelfijski 8
Typ budynku baszta
Styl architektoniczny gotyk
Wysokość całkowita 19,5[1] m
Kondygnacje 7
Ukończenie budowy 1. połowa XIV wieku
Ważniejsze przebudowy XIX wiek
Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się ikonka wieży z opisem „Gołębnik”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się ikonka wieży z opisem „Gołębnik”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się ikonka wieży z opisem „Gołębnik”
Ziemia53°00′29,58″N 18°36′18,49″E/53,008217 18,605136

LokalizacjaEdytuj

Baszta znajduje się w południowej części Zespołu Staromiejskiego, przy Bulwarze Filadelfijskim 8, pomiędzy Bramą Klasztorną, a Bramą Żeglarską.

HistoriaEdytuj

Baszta numer 40 (według rachuby Jerzego Stankiewicza), później nazwana Gołębnikiem (Brieftaubenstation), została wybudowana najprawdopodobniej na początku XIV wieku[2]. Tak jak zdecydowana większość baszt toruńskich Gołębnik został wzniesiony na planie prostokąta, tu o wymiarach 11,2 x 5,80 metra[1]. Dach kryty jest czterospadowym dachem z pięcioma lukarnami – dwie od strony miasta i po jednej z pozostałych. Mierząca 19,5 metra[1] baszta jest obecnie najwyższym punktem nadwiślańskich murów miejskich.

Baszta jest bogato zdobiona: w fasadach wschodniej, zachodniej i południowej znajduje się łącznie 15 blend (odpowiednio 6, 4 i 5), pierwotnie ostrołukowych, obecnie częściowo zniekształconych poprzez wybite w ścianach okna. Wnęki te pierwotnie były bogato malowane, jednak z czasem zostały zamalowane. Podczas renowacji renowacji baszty spod tynku odsłonięto malowane maswerki. Ponad blendami znajduje się rząd ozdobnych „tarcz”, które w czasach niemieckich pomalowane zostały w sposób przypominający tarcze krzyżackie. Natomiast poniżej blend znajduje się malowany fryz.

W XIX wieku baszta nie pełniła już faktycznych funkcji obronnych. W związku z tym zdecydowano się przebudować ją na mieszkania, czego pochodną było wybicie w fasadach dodatkowych okien[2].

Obecna nazwa baszty pochodzi z XIX wieku. Wcześniej zwana była basztą Obywatelską, jednak to właśnie w XIX wieku na południowej i wschodniej fasadzie zamontowano haki, na których z kolei ułożono półki dla gołębi pocztowych. Pozostałe gołębniki znajdowały się na murach pomiędzy Bramą Klasztorną a Krzywą Wieżą[2]. Gołębie służyły władzom pruskim do komunikowania się z toruńskimi fortami.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 21. ISBN 978-83-900852-6-5.
  2. a b c Baszty. Gołębnik (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 23 sierpnia 2008. [dostęp 17 listopada 2009].

Linki zewnętrzneEdytuj