Otwórz menu główne

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne – stan gospodarki umożliwiający pokrycie perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię, w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska[1].

Stan ten zapewnia dywersyfikacja dostaw importowanych paliw oraz zwiększanie udziału energii ze źródeł odnawialnych, zdolności wydobywczej ze złóż krajowych – ropy naftowej, gazu ziemnego oraz wykorzystanie krajowych złóż węgla, co pozwala na nieprzerwaną pracę systemu energetycznego kraju w sytuacji przerwania dostaw z jednego źródła. Do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego może również przyczyniać się rozproszenie źródeł energii.

Spis treści

Dywersyfikacja w PolsceEdytuj

Dywersyfikacja dostaw paliwEdytuj

Ropa naftowaEdytuj

Obok dostaw rurociągami („Przyjaźń”) Polska dysponuje naftoportem w Gdańsku. Planowane jest przedłużenie ropociągu Odessa-Brody z Ukrainy do Polski („Sarmatia”[2], w październiku 2007 planowano powołanie spółki „Nowa Sarmatia”)[3]. Prace poszukiwawcze na Bałtyku prowadzi Petrobaltic (również niewielkie wydobycie). Rozpatruje się opcję rewersu na ropociągu „Przyjaźń” i połączenia z portem Wilhelmshaven.

Gaz ziemnyEdytuj

Na przełomie lat 2015/2016 wydobycie krajowe zaspokajało ok. 1/3 zapotrzebowania na gaz w Polsce. Pozostałe 2/3 pochodziły z importu, przede wszystkim z Rosji[4].

PGNiG planuje doprowadzenie do sytuacji, w której 1/3 gazu będzie pochodzić z wydobycia krajowego, 1/3 będzie importowana ze Wschodu, a 1/3 będzie importowana ze Skandynawii i poprzez terminal LNG w Świnoujściu. W 2009 PGNiG podpisała umowę na dostawy skroplonego gazu LNG w latach 2014-2034 z katarskim dostawcą gazu LNG Qatargas[5].

Największe możliwości zwiększenia wydobycia gazu w Polsce są zdaniem ekspertów z Państwowego Instytutu Geologicznego na Podkarpaciu i w Niecce Gorzowsko-Zielonogórskiej[6].

Prace poszukiwawcze na Bałtyku prowadzi Petrobaltic (również niewielkie wydobycie gazu).

Prowadzone są poszukiwania złóż gazu łupkowego[7].

Alternatywne dostawyEdytuj
  • Gazociągi[8]:
    • Gaz skandynawski:
      • Gazociąg Baltic Pipe (ew. połączony z gazociągiem Skanled)
      • Gazociąg z Goteborga
      • Gazociąg norweski[9]
    • Gaz rosyjski:
    • Gaz państw Azji Centralnej, Azerbejdżanu i Iranu:
    • Inne:
      • Gazociąg Bernau-Szczecin (połączenie z systemem niemieckim)
      • odnoga Gazociągu Opal (połączenie z systemem niemieckim)
      • Gazociąg Ustiług-Zosin-Moroczyn (połączenie z systemem ukraińskim)
      • połączenie z systemem litewskim
      • fizyczny rewers na gazociągu jamalskim w Lubusz (dzielnica Mallnow) (docelowa przepustowość 5,5 mld m3)
  • Terminal LNG w Świnoujściu (gazoport) (przepustowość 5 mld m3, planowane zwiększenie do 7,5-10 mld m3)

Biopaliwo i biogazEdytuj

BiopaliwoEdytuj

Są to głównie biodiesel i bioetanol[12].

BiogazEdytuj

Największa biogazownia o mocy 2 MW w Polsce ma powstać w Kietrzu, planowany koszt – 40 mln zł.[13]

Energetyka polskaEdytuj

 
Elektrownie i większe elektrociepłownie w Polsce

W 2008 r. prawie 96% energii elektrycznej produkowanej w Polsce pochodziło z elektrowni węglowych w proporcji ok. 40% z węgla brunatnego i ok. 60% z węgla kamiennego[14].

Według projektu Polityki Energetycznej Polski do 2030 roku planowane jest podwojenie zużycia energii elektrycznej i oparcie funkcjonowania polskiej energetyki głównie na czterech grupach energetycznych z większościowym udziałem Skarbu Państwa. Według dokumentu kluczowym surowcem do 2030 r. pozostanie węgiel kamienny, jednak jego udział w produkcji elektryczności spadnie do 40%. Energia odnawialna ma zwiększyć swój udział do 15% do 2020 roku[15], nawet do 10% zużywanej energii elektrycznej ma pochodzić z planowanej polskiej elektrowni atomowej o mocy 1200 MW.[16]

MagazynowanieEdytuj

Duże znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego ma magazynowanie paliw i energii (gazu, ropy naftowej, energii odnawialnej[17]).

Magazynowanie ropy naftowej w PolsceEdytuj

Największe naziemne magazyny ropy zlokalizowane są w Adamowie przy granicy z Białorusią, w pobliżu Płocka oraz Gdańsku[18].

Ropa naftowa jest magazynowana również w kawernach. Jedyne w Polsce podziemne magazyny ropy naftowej i paliw znajdują się w miejscowości Góra. Należą do IKS Solino, spółki zależnej PKN Orlen. Planowana jest budowa magazynu pod istniejącą już naziemną bazą paliwową OLPP w Dębogórzu[19].

Magazynowanie gazu ziemnego w PolsceEdytuj

Gaz ziemny jest magazynowany w PMG Brzeźnica, PMG Husów XII, PMG Strachocina, PMG Swarzów. Planowana jest rozbudowa lub budowa PMG Mogilno, PMG Wierzchowice, PMG Kosakowo, PMG Kałuszyn, PMG Daszewo, PMG Chabowo[20].

AlternatywyEdytuj

Prowadzone są badania nad zwiększeniem efektywności i opłacalności zgazowywania węgla[21][22], benzyną syntetyczną[23], ogniwami z wykorzystaniem tzw. biowęgla (biokarbonu)[24], synergią węglowo-jądrową[25], sztuczną fotosyntezą[26] czy paliwem wodnowęglowym[27].

Pewne niewielkie znaczenie ma recykling tworzyw sztucznych, np. uzyskiwanie paliw płynnych metodą krakingu[28].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Ustawa o Prawie energetycznym art 3 p. 16
  2. Bliżej do naftociągu?, naszdziennik.pl, [dostęp 29.04.2009].
  3. Powstanie „Nowej Sarmatii”.
  4. Polska importuje gaz głównie z Rosji. Bankier.pl, 2015-11-25. [dostęp 2017-05-20].
  5. wprost.pl: Grad: gaz popłynie do nas z Kataru (pol.). [dostęp 30.06.2009].
  6. The Wall Street Journal.Polska, 27.09.2007, s. 4.
  7. Uważam Rze, 13/2011, 2 maja 2011, s. 90-91, art. „Polskie marzenia o gazie łupkowym”.
  8. Portal RynekGazu.pl.
  9. Kontrakt podpisany i zerwany [1].
  10. Pawlak: Gazociąg Amber może być projektem UE.
  11. Gazowy pierścień wokół Bałtyku? Bursztynowy szlak nowej generacji.
  12. Biodiesel.pl.
  13. Dziennik Polska-Europa-Świat, 20.01.2009 r., s. 7.
  14. Nasz Dziennik, 19.01.2009, s. 6.
  15. Energia odnawialna a pakiet energetyczny UE
  16. The Wall Street Journal.Polska, 18.09.2007, s. 4.
  17. Magazyny energii pomagają efektywnie ją wykorzystać
  18. Największe naziemne magazyny ropy.
  19. Będzie więcej magazynów ropy.
  20. Podziemne magazyny gazu.
  21. Zgazowywanie węgla dobre dla Polski.
  22. Polskie doświadczalne instalacje zgazowania węgla.
  23. Benzyna z węgla?
  24. Przełom na Politechnice: uzyskali czystą energię.
  25. Naukowcy: reaktory jądrowe można wykorzystać w fabrykach chemicznych, wyborcza.pl, 2009-03-17.
  26. Prof. Dobiesław Nazimek sztuczną fotosyntezą zajmuje się od wielu lat
  27. money.pl: Produkcja tego paliwa kosztuje 25 groszy za litr. „To będzie rewolucja”. [dostęp 27 lipca 2015].
  28. http://www.mos.gov.pl:+Recykling termiczno-katalityczny poliolefin i polistyrenu. [dostęp 16.10.2012].

Linki zewnętrzneEdytuj