Bikiniarze

Zobacz też: Bikiniarze (film).

Bikiniarzesubkultura młodzieżowa funkcjonująca w Polsce do końca lat 50. XX w.[1]

Charakterystyczny ubiór bikiniarzy – kadr z filmu Bikiniarze.

Etymologia nazwyEdytuj

Słowo to określa polski odpowiednik amerykańskiego bitnika, charakteryzujący człowieka niestosującego się do narzucanych norm, buntującego się wobec rzeczywistości. Hasło „bikiniarz” pochodzi od słowa „bikiniarstwo” po raz pierwszy odnotowanego w Słowniku języka polskiego z 1956 r. pod redakcją Witolda Doroszewskiego. Etymologia nazwy wskazuje na bliski związek z atolem Bikini, od którego wziął nazwę także skąpy kobiecy strój kąpielowy. Jak pisze Leopold Tyrmand w Dzienniku 1954 „bikiniarz” pochodził od krawatów, na których wyobrażony był wybuch bomby atomowej na atolu Bikini w 1946 roku.

Słowniki z przełomu lat 50.–60. podawały następującą definicję bikiniarstwa:

  • młody człowiek ubierający się ekstrawagancko, w sposób przesadnie modny,

wiążąc ją na przemian ze słowem:

  • bikini w znaczeniu egzotyki zbliżonej do cytowanego atolu,
  • lub bikini w znaczeniu stroju kąpielowego.

CharakterystykaEdytuj

Bikiniarze wywodzili się ze środowiska przedwojennych fascynatów kultury jazzowej. Byli częścią ogólnoświatowego ruchu młodzieżowego powstałego na bazie ulicznej subkultury Amerykanów meksykańskiego pochodzenia i czarnego Harlemu tzw. zoot suits. W Wielkiej Brytanii ruch ten nosił nazwę teddy boys, we Francji i Belgiizazous(fr.), w Rumuniimalagambiści, w ZSRRstiliagi[2], Czechosłowacjipotápka(cz.). W różnych częściach Polski również bikiniarzy nazywano wieloma określeniami na przykład w Poznaniueki, w Krakowiedżollerzy.

Cechą odróżniającą ich od reszty społeczeństwa było ekstatyczne umiłowanie muzyki jazzowej i kultury amerykańskiej[3]. Przejawiało się to w charakterystycznym ubiorze: szerokiej marynarce „na kilowatach”, wąskich spodniach, butach „na słoninie” – gumowej grubej podeszwie, fryzurze tzw. plerezie (nazywanej w gwarze warszawskiej „mandoliną”), piratkach – jaskrawokolorowych skarpetkach i kolorowym krawacie, na którym najczęściej widniały gołe girlsy (według propagandy – uosobienie zbrodniczego ustroju kapitalistycznego, w którym nie panowały żadne zasady). Szczególnie upodobaną barwą był kolor czerwony. Władze PRL aktywnie zwalczały ten ruch młodzieżowy, uważając go za przejaw kosmopolitycznych ciągotek i miłości do USA[3]. Główną różnicą w stosunku do beatników było nastawienie na konsumpcjonizm[potrzebny przypis].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Pęczak 1992 ↓, s. 12.
  2. stiliagi – Słownik SJP, sjp.pl [dostęp 2021-01-04].
  3. a b Pęczak 1992 ↓, s. 13.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj