Brabancja (prowincja)

prowincja w Belgii, istniejąca w latach 1830-1995

Brabancja (nld. Provincie Brabant, fr. Province de Brabant, niem. Provinz Brabant) – dawna prowincja w Belgii, istniejąca w latach 1815–1995, kiedy została podzielona na niderlandzkojęzyczną Brabancję Flamandzką, francuskojęzyczną Brabancję Walońską i dwujęzyczny Region Stołeczny Brukseli[1]. Była jedyną prowincją w kraju należącą do dwóch stref językowych i trzech regionów.

Brabancja
nld. Provincie Brabant
fr. Province de Brabant
niem. Provinz Brabant
prowincja
Flaga
flaga Brabancji
Państwo

 Belgia

Siedziba

Bruksela

Powierzchnia

3357,38

Populacja (1 stycznia 1994)
• liczba ludności


2 283 000

• gęstość

680

Położenie na mapie Belgii
Położenie na mapie

Została utworzona w 1815 roku pod nazwą Brabancja Południowa[2] (nld. Provincie Zuid-Brabant, fr. Province du Brabant-Méridional, niem. Provinz Südbrabant) i należała do 1830 roku do Królestwa Zjednoczonych Niderlandów[3].

Historia edytuj

Królestwo Zjednoczonych Niderlandów edytuj

Po klęsce cesarza francuskiego Napoleona Bonaparte w bitwie pod Waterloo w 1815 roku, na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego utworzono Królestwo Zjednoczonych Niderlandów[4]. Składało się ono z terytoriów, które zostały wcielone do Francji przez Napoleona: dawnej Republiki Zjednoczonych Prowincji i Niderlandów Południowych. W nowo utworzonym królestwie dawny francuski departament Dyle stał się nową prowincją Brabancja Południowa[2], w odróżnieniu od Brabancji Północnej (obecnie prowincja na południu Niderlandów).

Gubernatorami Brabancji Południowej w tym czasie byli[5][6][7][8][9]:

Belgia edytuj

 
Schemat belgijskiej prowincji Brabancja, która została podzielona w 1995 roku na Brabancję Flamandzką (kolor jaskrawożółty), Brabancję Walońską (kolor jaskrawoczerwony) i Region Stołeczny Brukseli (kolor pomarańczowy)

Po rewolucji belgijskiej w 1830 roku Niderlandy Południowe (w tym Brabancja Południowa) oderwały się od Królestwa Zjednoczonych Niderlandów i utworzyły Królestwo Belgii[10] (pięć lat później powstało również Wielkie Księstwo Luksemburga)[10]. Dawna prowincja Brabancja Południowa pod nazwą Brabancja stała się centralną prowincją Belgii ze stolicą w Brukseli. Składała się ona z trzech okręgów: Bruksela, Leuven i Nivelles.

W latach 1961–1963 ustanowiono granicę językową – prowincję podzielono na regiony niderlandzkojęzyczny, francuskojęzyczny i dwujęzyczną Brukselę. W 1989 roku utworzono Region Stołeczny Brukseli (nadal był on częścią prowincji Brabancja)[11]. W 1995 roku Brabancja została podzielona na niderlandzkojęzyczną Brabancję Flamandzką, francuskojęzyczną Brabancję Walońską i dwujęzyczny Region Stołeczny Brukseli[9].

Przypisy edytuj

  1. La scission de la province de Brabant (1995) [online], connaitrelawallonie.wallonie.be [dostęp 2019-11-11].
  2. a b Karl Heinrich Ludwig Pölitz:: Die Constitutionen der europäischen Staaten seit den letzten 25 Jahren. Lipsk: 1817, s. 495.
  3. Brabant (province), t. Volume 4, 1911 Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-11-11].
  4. Uchwalenie aktu końcowego Kongresu Wiedeńskiego – kalendarium [online], web.archive.org, 21 kwietnia 2008 [dostęp 2019-11-11] [zarchiwizowane z adresu 2008-04-21].
  5. Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW) [online], resources.huygens.knaw.nl, s. 27–28 [dostęp 2019-11-11].
  6. Mr. Ph.J.M. graaf d' Arschot Schoonhoven [online], parlement.com [dostęp 2019-11-11] (niderl.).
  7. L.P.J. burggraaf Du Bus de Gisignies [online], parlement.com [dostęp 2019-11-11] (niderl.).
  8. H.Ch.G.Gh. (Charles) burggraaf Van der Fosse [online], parlement.com [dostęp 2019-11-11] (niderl.).
  9. a b Provinces of Belgium [online], worldstatesmen.org [dostęp 2019-11-11].
  10. a b Alexander Müller: Sammlung aller in den deutschen Staaten in den Jahren 1836 bis 1840 erschienenen Staatsverträge, Gesetze und Verordnungen. 1842, s. 59.
  11. A propos de la region [online].