Bzyp[1] (abch. Бзыҧ, Bzyp; ros. Бзып, Bzyp; Бзыбь, Bzyb´; gruz. ბზიფი, Bzipi) – najdłuższa rzeka w Abchazji[2], mająca 110 km długości. Uchodzi do Morza Czarnego, a jej dorzecze zajmuje powierzchnię 1510 km²[3].

Bzyp
Ilustracja
Kontynent

Azja

Państwo

 Abchazja
 Gruzja

Rzeka
Długość 110 km
Powierzchnia zlewni

1510 km²

Średni przepływ

97 m³/s

Źródło
Miejsce Pasmo Główne, Wielki Kaukaz
Wysokość

ok. 2300 m n.p.m.

Współrzędne

43°18′56″N 41°16′26″E/43,315556 41,273889

Ujście
Recypient

Morze Czarne

Miejsce Morze Czarne
Wysokość

0 m n.p.m.

Współrzędne

43°11′17″N 40°16′51″E/43,188056 40,280833

Mapa
Mapa rzeki
Rzeka na mapie Gruzji
Położenie na mapie Abchazji
Mapa konturowa Abchazji, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po lewej znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Gruzji
Mapa konturowa Gruzji, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”

Źródła znajdują się w Paśmie Głównym Kaukazu na wysokości około 2300 m n.p.m.[4]. Rzeka przepływa przez zachodnią część Wielkiego Kaukazu, odwadniając jego południowe zbocze. Przecina wysokie masywy wapienne z charakterystyczną rzeźbą krasową i licznymi jaskiniami, tworząc przełomy. W dolnym biegu wypływa z gór na równinę, gdzie osiąga średni przepływ 97 m³/s. Uchodzi estuarium do Morza Czarnego pomiędzy Gagrą a Picundą. Ustrój rzeki ma charakter deszczowy, śnieżny i krasowy[3].

Rzeka wykorzystywana jest do spławiania drewna. W górnym biegu Iupszary, prawego dopływu Bzypu, położone jest malownicze jezioro Rica, do którego biegnie droga z wybrzeża Morza Czarnego, prowadząca częściowo przez dolinę rzeki Bzyp[3].

Nazwa pochodzi od ubyskiego bzə („woda”, „rzeka”) i pe („ujście”, „nos”)[3][4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych Świata. Maciej Zych (redaktor). Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2013, s. 405. ISBN 978-83-254-1988-2.
  2. Иллюстрированный атлас Абхазии. Wyd. 4. Издательство КОУП, 2012, s. 5, seria: Абхазия Туристическая. ISBN 978-5-9900651-7-8. (ros.).
  3. a b c d Бзыбь. Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. 2006. [dostęp 2015-02-10]. (ros.).
  4. a b Бзыбь. Топонимический словарь Кавказа. А.В. Твердый. 2011.. [dostęp 2015-02-10]. (ros.).