Ceteris paribus (lub cæteris paribus) – zwrot pochodzący z łaciny, oznaczający dosłownie „inne takie samo”. Na polski tłumaczy się zwykle jako „przy pozostałych warunkach równych” lub „przy tych samych okolicznościach”. Użycie tego zwrotu w celu uproszczenia rozumowania oznacza świadome odrzucenie możliwości zajścia pewnych wydarzeń lub warunków, mogących zaburzyć związek między przesłanką a wnioskiem.

Ceteris paribus może też wyrażać przekonanie o pewnej bezwładności praw rządzących rzeczywistością: „jeśli coś było prawdą przez jakiś długi czas, to jest mało prawdopodobne, że szybko przestanie obowiązywać”. W eksperymencie naukowym ceteris paribus oznacza zwykle, że naukowiec potrafi utrzymać w niezmienionym stanie wszystkie zmienne niezależne, poza tymi wybranymi do eksperymentu.

Przykład zastosowania definicji na gruncie ekonomiiEdytuj

W ekonomii przy użyciu zasad równowagi podaży i popytu oraz ceteris paribus, możemy powiedzieć, że po obniżeniu ceny wołowiny wzrośnie poziom jej sprzedaży. W tym kontekście odrzucone możliwości to między innymi:

Przykład zastosowania definicji na gruncie ekonometriiEdytuj

W ekonometrycznym modelu popytu   zależnym od dochodów   postaci:

 

Można powiedzieć, że wzrost dochodów (xt) o jednostkę powoduje, przy innych czynnikach niezmienionych, wzrost konsumpcji   o 0,8 jednostki.

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj